به اساس معلومات صندوق وجهی سازمان ملل متحد برای اطفال، هنوز هم افغانستان از جمله ده کشور جهان است که بیشترین رقم مرگ و میر مادران را دارد.
طبق گفتههای رییس منطقوی یونیسف در جنوب آسیا، در بسیاری از ولایات افغانستان، کودکان و زنان به خدمات صحی دسترسی ندارند: “با وجود پیشرفتهایی که صورت گرفته، باید کارهای بیشتر در این زمینه انجام شود. بسیاری از کودکان در افغانستان به خدمات صحی ابتدایی دسترسی ندارند و خانمهایی نیز در ولایات دوردست هستند که به خدمات باروری صحی دسترسی ندارند. داکتران متخصص و قابلهها در نقاط دورافتاده افغانستان وجود ندارند که باید به این مشکلات رسیدگی صورت گیرد.”
به اساس معلومات وزارت صحت عامه، در حال حاضر، در هر 100 هزار ولادت زنده در کشور، 327 مادر جانهای خود را از دست میدهند. اما این مرگ و میرها به چند عامل وابسته میباشند:
نخست اینکه در بسیاری از نقاط غیرشهری و دوردست کشور، داکتر و کلینیک صحی وجود ندارد. در این مناطق، 90 درصد ولادتها به شکل عنعنوی و غیرعلمی صورت میگیرد. دایههای که به این کار مصروف هستند نه تنها بویی از علم صحت نمیبرند که با دستان آلوده و ابزار غیرصحی شان حتی موجب مرگ و میر بیشتر مادران در هنگام زایمان میشوند. آنها با دواهای سنتی در مقابله با حالات اضطراری در جریان ولادت میپردازند و به اینگونه راه را برای مرگ مادران هموار میسازند.
دوم اینکه مادران در جریان بارداری با فقر مزمنی که دامنگیر شان است، قادر به مصرف غذاهای مورد نیاز بدن شان نیستند و توان ولادت را از دست میدهند. بناءً؛ هنگامی كه اندک خونریزی و یا مشکل دیگری برای شان در جریان ولادت پیدا میشود، توان و مقاومت شان كاهش مییابد و به زودترین فرصت حیات شان را از دست میدهند.
سوم اینکه با این همه مشکلاتی که متوجه زنان باردار است، مردان خانواده و خود زنان به دنبال اولاد زیاد هستند و بدون اینکه وضعیت جسمی و شرایط اقتصادی شان را در نظر بگیرند، اصرار میروزند كه اولاد بیشتری به دنیا بیاورند. زنانی که با فقرشدید خانوادهها در جریان چند ولادت اولی قدرت بدنی شان را میبازند، توان ولادتهای اضافی را از دست میدهند. بنابراین، زنانی كه سعی دارند بیش از حد توان شان اولاد به دنیا بیاورند، یا خود در جریان ولادت میمیرند و یا طفلی را که به دنیا میآورند، زار و نحیف است و اکثر آنها قبل از ولادت به سوء تغذی مواجه میباشند.
چهارم اینکه اکثر مادران در افغانستان به نحوی مریض میباشند. توبرکلوز از شایعترین امراضی است که بیش از 50 درصد مادران به آن مصاب میباشند. علاوه بر این، مریضیهای شکر، جگر، عصبی، استخواندردی، نفستنگی و غیره نیز نزد آنان فوقالعاده زیاد بوده که با چنین امراضی انجام عمل سنگین ولادت برای شان بسیار خطرناک است؛ امراضی که ضرورت به تداویهای ویژه دارند و قبل از هرکاری باید آنها را تداوی کرد و بعد به کار ولادت پرداخت.
همچنین عدهای از امراض در نزد مادران، در جریان بارداری، به اطفال شان نیز سرایت میكند که اگر زنده به دنیا بیایند در طول عمر رنج میبرند.
مرگ ومیر مادران و ولادتهای پیوسته و زیاد، بیشتر ناشی از عقبماندگیهای فرهنگی میباشد. لذا؛ تا زمانی که در برابر این نارساییهای فرهنگی مبارزه صورت نگیرد و مردان و زنان از درک نسبی این مسأله برخوردار نشوند، ممکن نیست در گراف مرگ و میر مادران كاهش به وجود آید.
تغییر این وضعیت، اول با تغییرات اقتصادی خانوادهها و بعد تغییر در فرهنگ اولادداری و مخصوصاً دگرگونی در نگرش مردان نسبت به زن در جامعه، رابطه میگیرد. از این رو، اگر در این موارد تغییر به وجود نیاید، ممکن نیست از مرگ و میر فزاینده مادران در هنگام زایمان جلوگیری كرد. وزارت صحت عامه کشور با درک واقعی از این وضعیت میتواند در نقاطی كه امنیت نسبی برقرار است، کلینیکهای صحی را گسترش دهد و از مرگ و میر اطفال و مادران جلوگیری نماید.
این وزارت همچنین میتواند به طور دوامدار از تبعات منفی ولادتهای غیرمعیاری و غیرصحی به مردم آگاهی داده و در كنار آن، در مناطق دوردست، به پرورش قابلهها و دایههای جوان اقدام کند. این كار سبب میشود كه مسوولان صحی در محلات مادران را در جریان بارداری تا جایی که ممکن است تداوی نماید و برای تداوی امرض واگیر، مزمن و ساری بیشتر از پیش تلاش كنند.
در عین حال، وزارتخانههای تحصیلات عالی، معارف و اطلاعات و فرهنگ و همچنین دیگر نهادها كه فعالیت علمی و فرهنگی انجام میدهند، میتوانند با ارائه خدمات آموزشی و ارتقای سطح آگاهی مردم از پیامدهای مرگبار ولادتهای بیوقفه، ناهنگام و غیره، جلو مرگ و میر اطفال و مادران را بگیرند. هر گاه در صورتی كه دولت و دیگر نهادها در راستای جلوگیری از مرگ و میر اطفال و مادران به گونه عملی و علمی اقدام نكنند، مسلم است با مرگ هر مادر در هنگام ولادت، خانهای ویران میشود و با به دنیا آمدن هر طفل معیوب، جمعیت آینده كشور با مشكل روبهرو خواهند شد.
کلیدگروپ را در تویتر و فیس بوک دنبال کنید
