تحقیقاتی

349
۱ دلو ۱۳۹۷

کمک های ملیونی؛ مراکز صحی غیر معیاری


جامعه جهانی و نهاد های بین المللی از آغاز تشکیل اداره موقت تاهنوز مساعدت های قابل ملاحظه یی را در بخش صحی در افغانستان کمک کرده؛ اما به رغم میلیون‌ها دالر کمک در بخش صحت، هنوزهم مراکز صحی ولایات حوزه غرب با کمبود تجهیزات و امکانات پیشرفته طبی، ساختمان های معیاری و کمبود بسترهای تداوی مواجه اند.
معلومات کلیدگروپ طبق مصاحبه با مسوولان صحی ولایت های این حوزه نشان میدهد که ۳۳۴ مرکز صحی دولتی با ظرفیت یک هزار و ۱۲۰ بستر تداوی در ولایات غرب ایجاد شده ، اما از این رقم ۱۰۵ مرکز فاقد ساختمان بوده و در تعمیرهای کرایی خدمات انجام می دهند؛ تجهیزات و امکانات طبی این مراکز هم مربوط به چهل سال قبل است که هم اکنون استهلاک شده است.
بربنیاد ارقام ریاست‌های صحت‌عامه حوزه غرب، ۴۰ مرکز صحی دولتی در غور، ۲۰ مرکز در باغیس و ۴۵ مرکز صحی در فراه تعمیر برای ارائه خدمات ندارد.
روسای این اداره‌ها می گویند که نبود تجهیزات پیشرفته طبی و نداشتن ساختمان‌های معیاری سبب شده است که خدمات صحی در ولایت‌های فراه، غور و بادغیس به شکل ابتدایی در بخش های چون داخله اطفال، نسایی ولادی، جراحی، عاجل و پروگرام های واکسیناسیون محدود شود.
آنان کمبود بودجه، فساد در کمک‌های بین المللی و کاهش کمک بین‌المللی را از عوامل اصلی نبود امکانات پیشرفته طبی در مراکز صحی و لابراتوارها عنوان می کنند.
این مسوولان همچنان تعداد بسترهای تداوی مریضان را بسنده نمیدانند و تاکید دارند که در برخی از مراکز صحی ولسوالی‌ها لابراتوار ایجاد شده است؛ اما هنوز امکانات صحی برای تشخیص امراض وجود ندارد و نمونه های آزمایشی نیز برای تشخیص به شفاخانه‌های مرکز شهر انتقال داده می شود.
این مسوولان صحی در حوزه غرب در حالی از نبود امکانات پیشرفته طبی شاکی اند که اخیرا وزارت صحت‌عامه طبق قانون سکتور صحت تصمیم گرفت که خدمات صحی در مراکز صحی دولتی در بدل فیس اجرا شود و این برنامه در برخی از ولایات به شمول هرات و بادغیس به شکل نمونه ای از ۱۵ قوس سال روان خورشیدی آغاز شده است.
مسوولان این وزارت همچنان گفته اند که محصلین، معلولین و افراد بی‌بضاعت از اخذ این فیس معاف می باشند.
اکنون مسوولان ریاست‌های صحت عامه ولایت‌های غربی کشور از این تصمیم وزارت صحت‌عامه اظهار خوشبینی می کنند.
این مسوولان بیان میدارند که عملی شدن این برنامه می‌تواند جهت ارتقای کیفیت خدمات صحی تاثیرات مستقیم داشته باشد.

هرات:
شفاخانه حوزوی هرات که بزرگترین مرکز صحی در غرب کشور می‌باشد، دارای ۶۵۰ بستر است و در ۱۲ بخش خدمات صحی در این مرکز صورت می گیرد.
محمدنعیم ایوبی رییس شفاخانه حوزوی هرات کمبود بسترهای تداوی و استهلاک امکانات و تجهیزات طبی را از چالش های اصلی این مرکز صحی بیان می دارد.
وی هم چنان میافزاید که این وسایل و امکانات به دلیل مصارف زیاد و نبود افراد متخصص قابل ترمیم نیست.
او تاکید دارد که برخی از دستگاه‌ها و وسایل طبی دیگر هم که اخیرا از سوی تعدادی از موسسات کمک شده است؛ کهنه بوده و روی بهبود کیفیت خدمات صحی تاثیرگذاری نداشته است.
رییس شفاخانه حوزوی هرات می گوید که به دلیل نبود امکانات و تجهیزات پیشرفته طبی تداوی برخی از امراض در این حوزه ناممکن می‌باشد و به همین منظور در هر ماه ۳۰ تا ۵۰ مریض براساس هدایت داکتران این شفاخانه برای تداوی به کشورهای خارجی می روند.
وی هم‌چنان تصریح کرد که تعداد بسترهای تداوی این شفاخانه هم متناسب به تعداد مریضان نیست.
محمدنعیم ایوبی بیان میدارد که بسیاری از مریضانی که نیاز به عملیات می داشته باشند ۷ تا ۸ ماه براساس نوبت برای تداوی شان انتظار می کشند.
آقای ایوبی اضافه می کند که با وجود این مشکلات روزانه یک هزار و ۳۰۰ مریض معاینه و ۱۰۰ تا ۱۵۰ مریض هم عملیات می گردند.
به گفته وی سال قبل در این مرکز صحی ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار مریض معاینه شده اند، هم چنان ۱۴ هزار ولادت صورت گرفته و سه الی سه هزار و ۵۰۰ مریض عملیات جراحی شده اند.
در همین حال غلام محمد دانش آمر تنظیم خدمات شفاخانه‌های دولتی و خصوصی در اداره صحت عامه هرات، مشکل نبود امکانات صحی پیشرفته طبی را می پذیرد؛ اما می گوید که در دو دهه اخیر تمام کمک‌های بین المللی که برای بخش صحت اختصاص یافته ۳۰ درصد آن موثر واقع شده است.
وی فساد مالی را عامل اصلی حیف و میل شدن کمک‌های مالی موسسات و نهادهای بین المللی در بخش صحت میداند.
آقای دانش در حالیکه نام افراد فاسد را فاش نمی‌کند؛ اما می گوید که این افراد هم اکنون از چنگ قانون آزاد می باشند و سرمایه های شان را نیز به کشورهای اروپایی انتقال داده اند.
غلام محمد دانش اضافه می‌کند که به دلیل همین فساد در همه بخش‌های خدمات مشکل کمبود امکانات صحی احساس می‌شود. به گفته او در مراکز صحی ولسوالی‌ها لابراتوار ایجاد شده؛ اما امکانات و تجهیزات طبی برای تشخیص امراض در آن بخش‌ها وجود ندارد.
او اطمینان می‌دهد که با انکشاف شفاخانه حوزوی هرات به کمک سکتور خصوصی مشکل کمبود جای و تجهیزات طبی برطرف خواهد شد.
به گفته وی در حال حاضر ۱۲۴ مرکز صحی دولتی و ۴۴ مرکز صحی خصوصی در هرات خدمات صحی انجام می دهند.

فراه:
عدم امکانات صحی تنها چالش نیست؛ نبود ساختمان‌های معیاری در برخی از مراکز صحی ولایات فراه، غور و بادغیس روند خدمات صحی را دشوار کرده است.
طبق آمارهای ریاست‌های صحت عامه ولایت فراه ، ۱۰۵ مرکز صحی در ولسوالی‌های این ولایات تعمیر ندارد و حتی ریاست صحت عامه ولایت بادغیس نیز فاقد ساختمان است.
عبدالجبار شایق رییس اداره صحت‌عامه ولایت فراه میگوید که ۷۰ مرکز صحی دارای ۲۰۰ بستر تداوی در این ولایت وجود دارد که ۴۰ مرکز آن بدون ساختمان می باشد و در تعمیرهای کرایی خدمات صورت می گیرد.
آقای شایق همچنان می‌افزاید که تعداد بسترها و بخش‌های خدمات، متناسب به تقاضای مریضان نیست.
عبدالجبار شایق رییس صحت‌عامه ولایت فراه هم چنان تصریح می کند که خدمات صحی در این ولایت بنا به کمبود ساختمان و نبود امکانات لابراتوار و وسایل استهلاک شده محدود به بخش های داخله اطفال، جراحی، عاجل، نسایی ولادی و پروگرام های واکسیناسیون می باشد.
آقای شایق تاکید دارد که زمینه تشخیص و تداوی شکستگی استخوان، گوش و گلو از نیازمندی های اساسی است که باید در چارچوب مراکز صحت فراه اضافه شود.
عبدالجبار شایق هم‌چنان بیان میدارد که این نیازمندی‌ها با مسوولان مرکزی شریک ساخته شده و تعهد برای برطرف کردن آنها نیز داده شده است.
با اینکه هنوز خدمات صحی در فراه رایگان انجام می‌‍شود؛ اما رییس صحت‌عامه این ولایت از عرضه خدمات صحی دربدل پول ابراز خوشبینی کرده و می گوید که از این طریق نیازمندی های اساسی خدمات صحی برآورده خواهد شد.

غور:
در ولایت غور نبود تعمیر، امکانات و وسایل پیشرفته لابراتوار تشخیص امراض، تنها مشکل نیستٰ؛ بلکه تهدیدات امنیتی هم در ولسوالی های این ولایت خدمات صحی را تحت تاثیر قرار داده است.
غلام‌نبی یگانه، رییس صحت عامه ولایت غور به کلید گروپ گفت که ۹۳ مرکز صحی در این ولایت ثبت شده است؛اما عرضه خدمات صحی ۴۰ مرکز در تعمیر های غیرمعیاری می باشد و در ساختمان های شخصی خدمات انجام می شود.
او هم چنان علاوه کرد که در مراکز صحی ولسوالی های چهار سده و پسابند به دلیل محاصره بودن از سوی طالبان، مدت شش ماه است که دوا و تجهیزات صحی مورد نیاز رسانیده نشده است.
آقای یگانه هم چنان تاکید دارد که در سایر ولسوالی‌ها نیز به خاطر تهدیدات امنیتی از روند خدمات صحی، نظارت صورت نگرفته و نمی گیرد.
رییس صحت عامه ولایت غور، عرضه خدمات صحی را در این ولایت رضایت بخش نمیداند. وی می گوید که در مرکز شهر هم امکانات طبی پیشرفته برای تشخیص امراض و تداوی مریضان وجود ندارد و تا اکنون هیچ نهاد ملی و بین‌المللی در این زمینه کمک نکرده است.
به گفته او، این مشکل بارها با مسوولان وزارت صحت عامه در میان گذاشته شده است؛ اما تا حالا اقدام عملی صورت نگرفته است.
از سوی هم رییس صحت عامه غور اضافه می‌کند که در مرکز شهر ۱۲۰ بستر جهت تداوی مریضان وجود دارد که نسبت به شمار مراجعین تعداد این بسترها اندک می باشد.
در همین حال محمدناصر خاضع والی غور می‌پذیرد که تهدیدات امنیتی در این ولایت انجام خدمات صحی را به مشکل مواجه کرده است
به گفته والی غور، گروه طالبان از چندین ماه به اینسو برخی ولسوالی ها را محاصره کرده اند و مانع انتقال مواد غذایی و صحی برای باشندگان این ولسوالی ها شده اند.
آقای خاضع تاکید دارد که برای پاکسازی این مناطق عملیات تصفیوی نیروهای اردوی ملی در این ولایت جریان دارد و بعد از این کارمندان صحی می‌توانند خدمات شان را انجام دهند.

بادغیس:
در ولایت بادغیس نیز کمبود جای و نبود تجهیزات طبی مورد نیاز در مراکز و ولسوالی این ولایت خدمات صحی را تحت تاثیر قرار داده است و به گفته مسوولان صحی فقط در بخش های جراحی زخم های عادی، داخله اطفال، نسایی ولادی و واکسیناسیون عرضه خدمات صورت می گیرد.
عبدالطیف روستایی رییس اداره صحت عامه این ولایت می گوید که در بادغیس ۴۷ مرکز صحی در مرکز و ولسوالی‌ها ایجاد شده؛ اما از این رقم، ۲۰ مرکز صحی بشمول اداره صحت‌عامه بدون ساختمان می باشند و در خانه های کرایی خدمات ارائه می گردد.
از سوی هم آقای روستایی تاکید دارد که لابراتوار تشخیص امراض در مرکز این ولایت ایجاد شده، اما بدون تجهیزات پیشرفته طبی است.
آقای روستایی برعلاوه چالش های نامبرده، تهدیدات امنیتی و کمبود بسترهای تداوی را از دیگر چالش ها در عرضه خدمات صحی در این ولایت عنوان می کند.
او می گوید که شفاخانه مرکز این ولایت دارای ۱۰۰ بستر بوده و پاسخگوی مریضان اندکی است.
به گفته وی به دلیل این مشلات سالانه ۵۰۰ تا ۷۰۰ مریض برای تداوی از بادغیس به خارج از کشور می روند.
عبدالطیف روستایی رییس اداره صحت‌عامه هم‌چنان اضافه می‌کند که به خاطر شدت تهدیدات امنیتی در ولسوالی‌ها، کارمندان اداره صحت‌عامه نیز از شیوه ارائه خدمات صحی در این مناطق نظارتی کرده نمی توانند.
جمشید شهابی سخنگوی والی بادغیس می پذیرد که تهدیدات امنیتی خدمات صحی را در این ولایت دشوار کرده است.
به گفته شهابی، برای رسیدگی به این مشکل پلان‌های امنیتی برای سرکوب مخالفان مسلح دولت و مهار تهدیدات امنیتی روی دست گرفته شده و به زودی اجراء خواهد شد.
با این حال وزارت صحت عامه کشور ریشه این مشکلات را کمبود بودجه عنوان می کند.
وحیدالله مایار سخنگوی وزارت صحت عامه می‌گوید که کمک‌‎های بین المللی هم بیشتر بخاطر عرضه خدمات ابتدایی به مصرف می‌رسد و به همین خاطر روی ارتقای کیفیت خدمات صحی تاثیرات قابل ملاحظه ای نداشته است.
وی هزینه و نوع کمک‌ها را مشخص نمی‌کند؛ اما می گوید که با وضع شدن قیمت بر عرضه خدمات صحی به نیازمندی‌های صحی در تمام بخش‎ها رسیدگی خواهد شد.
به گفته سخنگوی وزارت صحت عامه این پول از تمام مراکز صحی جمع آوری و بعد از آن دوباره به حساب همان مراکز واریز می شود.
آقای مایار علاوه می کند که تعداد مراکز صحی و اعمار ساختمان‌های جدید و معیاری نیز در حال افزایش می باشد.
او همچنان تاکید دارد که به زودی شفاخانه ایمرجنسی ۱۰۰ بستر در هرات ساخته خواهد شد.
از سوی هم برخی از داکتران در حوزه غرب کشور از کم توجهی مسوولان انتقاد نموده ومی‌گویند که به دلیل نبود امکانات صحی پیشرفته خدمات به کندی انجام می‌شود و حتی در حین عملیات جراحی از چراغ دستی استفاده می گردد.
این داکتران هم چنان بیان میدارند که بارها با مسوولان اداره صحت عامه این مشکلات در میان گذاشته شده است؛ اما برای برطرف شدن آن هیچ اقدامی نشده است.
آنان برای تسریع روند ارائه خدمات صحی بهتر، خواهان مهیا کردن امکانات پیشرفته طبی می باشند.
در عین حال برخی از اعضای شوراهای ولایتی حوزه غرب از وضع شدن قیمت بر عرضه خدمات صحی در شفاخانه های دولتی، انتقاد می کنند.
محمد سردار بهادری یک تن از اعضای شورای ولایتی هرات می گوید که بنا به مشکلات اقتصادی و بیکاری، مریضان توانایی پرداخت پول جهت استفاده از خدمات صحی در شفاخانه های دولتی را ندارند.
آقای بهادری تاکید دارد که ارائه خدمات صحی نیاز به نظارت قوی دارد و از این طریق مشکلات سکتور صحت شناسایی و برطرف خواهد شد.
شماری از شهروندان غرب کشور انتظار داشتند که طی ۱۸ سال اخیر با ایجاد مراکز صحی بهتر، وضعیت خدمات صحی در حوزه غرب بهبود یابد؛ ولی اکنون دیده می شود که مردم از چگونگی عرضه خدمات این مراکز چندان راضی نیستند.
به گفته آنها، در بیشتر مراکز صحی از لحاظ کمی و کیفی مشکلات وجود دارد و دولت نخواسته به آنها توجه نماید
سکتور صحت در افغانستان در جریان نزدیک به دو دهه گذشته به رشد قابل ملاحظه‎ای دست یافته است.
با آن هم براساس آمارهای وزارت صحت عامه ۴۰ درصد شهروندان کشور عمدتا در مناطق جنگ زده به خدمات صحی دسترسی ندارند و به همین دلیل است که آمار مرگ و میر اطفال و مادران هنوز بسیار بلند است و از این نگاه افغانستان در ردیف بدترین کشورها برای اطفال و مادران قرار دارد.

 

به اشتراک بگذارید

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد