تحقیقاتی

198
۲۷ عقرب ۱۳۹۶
نویسنده: سمیه ولی‌زاده

کاهش ۷۰ درصدی در شمار زنان تجارت‎پیشه در حوزه غرب

رقم زنان تجارت‎پیشه در حوزه غرب از ۱۰۰ نفر در سال‎های گذشته به ۳۰ نفر در سال جاری کاهش یافته است. طبق معلومات سرپرست اتاق تجارت و صنایع حوزه غرب، رقم زنان تجارت‎پیشه در غور، به دلایل ناامنی و دیگر مشکلات، از گذشته تا حال صفر است. جمیله بهادری می‎گوید که هم اکنون هفت زن در بادغیس، هشت زن در فراه و پانزده زن در هرات مصروف کار در عرصه تجارت هستند. به گفته او، این شمار زنان، با سرمایه ۲۰ تا ۵۰۰ هزار افغانی وارد تجارت در این حوزه شده‎اند. بهادری به کلیدگروپ گفت که در حال حاضر تنها زنان تجارت‎پیشه هرات، به منظور تجارت، قادر به رفت و آمد در بازارهای بیرون از افغانستان اند.

کاهش ۷۰ درصدی در شمار زنان تجارت‎پیشه در حوزه غرب به عوامل متعددی بستگی دارد. تهدیدات امنیتی، کمبود سرمایه و عدم حمایت دولت از تاجران زن از عمده‎ترین عواملی است که سبب بیرون رفتن زنان از رقابت پیچیده در دنیای تجارت شده است. بعضی از زنان نیز به دلیل تهدیدات رقبای مرد شان دست از تجارت کشیده‎اند. جملیه بهادری تأیید می‎کند که تعدادی از زنان تجارت‎پیشه در بادغیس تنها به دلیلی دست از فعالیت‎های تجارتی کشیده‎اند که همواره از سوی رقبای مرد شان پیام‎های تهدیدآمیز دریافت می‎کردند.

اما این چالش‎ها نتوانسته است که انگیزه زنان برای تجارت را کاملاً از بین ببرد. سرپرست اتاق تجارت و صنایع حوزه غرب می‎گوید که همزمان با خروج شماری از زنان از گردونه تجارت، زنان دیگری وارد این عرصه شده‎اند. او اما تصریح کرد که این زنان نه با نام خود بلکه با نام پدران، برادران و یا شوهران شان جواز تجارت دریافت کرده‎اند. بهادری تعداد این زنان را که طی دو سال اخیر با نام مردان خانواده شان جواز تجارت به دست آورده‎اند، ۲۵ نفر اعلام کرد. وی در عین حال افزود که این دسته از زنان، به دلیل کمبود سرمایه، هنوز موفق به راه‎اندازی تجارت شان نشده‎اند.

زعفران، کشمش، میوه خشک و صنایع دستی، از محصولاتی در کشور است که زنان تاجر حوزه غرب به خرید و فروش آن‎ها اشتغال دارند. جمیله بهادری می‎گوید که این محصولات به بیش از ۱۰ کشور صادر می‎شود. او با اشاره به اشتغال زنان در تجارت زعفران گفت که زعفران هرات در سطح جهان از مطلوبیت ویژه‎ای برخوردار است. به گفته او، زعفران هرات در یک نمایشگاه بین‎المللی در آلمان مقام نخست را به دست آورد.

خداحافظی ۱۰ زن تجارت‎پیشه با افغانستان

سرپرست ریاست امور زنان هرات با برشمردن چالش‎ها فراروی زنان تجارت‎پیشه در این ولایت می‎گوید که در جریان امسال ۱۰ زن تجارت‎پیشه هرات با دنیای تجارت خداحافظی کرده و افغانستان را ترک‎ کرده‎اند. عزیزه کریمی می‎گوید که بزرگ‎ترین چالش‎ها در برابر فعالیت زنان تجارت‎پیشه، واردات کالاهای مشابهی است که آن‎ها در داخل تولید می‎کنند. او عدم دسترسی زنان به بازار مناسب و قرضه‎های کوچک را از دیگر چالش‎هایی عنوان کرد که باعث زمین‎گیر شدن زنان در عرصه تجارت شده است. کریمی با این حال گفت که تلاش‎هایی به منظور برگزاری نمایشگاه‎هایی در سطح داخلی و بین‎المللی برای معرفی و فروش محصولات زنان تجارت‎پیشه هرات صورت گرفته است. او همچنان افزود که با دو بانک خصوصی مذاکراتی انجام شده تا برای زنان تجارت‎پیشه هرات قرضه‎های کوچک تأدیه کنند.

از جانب دیگر، مشاور بخش جندر اداره محلی هرات، می‎گوید که نقش زنان در عرصه تجارت در این ولایت بزرگ اقتصادی کم‎تر از یک درصد است. به عقیده وحیده عزیزی، علاوه بر سایر عوامل، نبود سرمایه کافی برای سرمایه‎گذاری و نبود بازار مناسب برای فعالیت زنان از مشکلاتی است که باعث دل‎سردی زنان هرات از اشتغال در بخش تجارت شده است. او با این حال تأکید داشت که اداره محلی هرات برای رونق تجارت زنان در این ولایت، به وزارت تجارت و صنایع پیشنهاد داده است تا یک شهرک تجارتی ویژه برای زنان تجارت‎پیشه هرات ایجاد کند. در حال حاضر تنها یک مرکز ویژه برای فروش صنایع دستی زنان با نام “مرکز تجارتی خدیجه کبرا” در هرات وجود دارد که گفته می‎شود به دلیل دورافتادگی رونق چندانی ندارد.

با این وصف، مشاور تجارتی ریاست جمهوری، می‎گوید که زنان در یک و نیم دهه گذشته صرفاً برای سرمایه‎گذاری تشویق شده‎اند، ولی در این مدت هیچ‎گاه برای آن‎ها روش‎ها و مهارت‎های تجارتی آموزش داده نشده است. سیروس علاف به کلیدگروپ گفت که دولت فعلاً روی طرحی کار می‎کند که براساس آن مهارت‎های تازه در بخش پروسس محصولات زراعتی و حیوانی و همچنان انجام تجارت در بازار رقابتی به زنان آموزش داده خواهد شد. او در عین حال تصریح کرد که گسترش فعالیت زنان در بخش تجارت مستلزم سرمایه‎ هنگفت است که تنها از راه سرمایه‎گذاری مشترک آن‎ها به دست می‎آید.

بی‎میلی به سرمایه‎گذاری در فراه

مقام‎های محلی فراه می‎گویند که در کنار زنان، مردان نیز در این ولایت میلی به سرمایه‎گذاری ندارند. ناصر مهری، سخنگوی والی فراه، به کلیدگروپ گفت که عوامل این بی‎میلی، ناامنی و نبود انرژی برق است. مهری همزنان تأکید کرد که آن‎ها در تلاش اند با بهبود وضعیت امنیتی و تأمین انرژی برق، فرصت‎های سرمایه‎گذاری و تجارت در این ولایت را بیشتر فراهم کنند.

با این وصف، سرپرست اداره امور زنان فراه، می‎گوید که آن‎ها در جریان امسال یک مرکز ویژه برای فروش صنایع دستی زنان در این ولایت ایجاد کرده‎اند. کبرا اعظمی گفت که در این مرکز قرار است صنایع دستی زنان تولید و به فروش برسد. او نیز تأیید کرد که حضور زنان در بخش تجارت در فراه بسیار کم‎رنگ است. به گفته اعظمی، عمده‎ترین مشکل در این ولایت، ناامنی است.

تهدید زنان توسط مردان در بادغیس

رییس امور زنان بادغیس مدعی است که زنان تجارت‎پیشه در این ولایت از سوی رقبای مرد شان مورد تهدید قرار می‎گیرند. زرغونه شیرزاد به کلیدگروپ گفت که به همین دلیل تعداد زنان تجارت‎پیشه در بادغیس از پانزده نفر در سال‎های گذشته به هشت نفر در سال جاری کاهش یافته است. او تصریح کرد که فعلاً تنها یک مرکز تجارتی برای زنان در بادعیس موجود است که این هشت زن در آن مصروف فعالیت اند. به گفته شیرزاد، این تعداد زنان با سرمایه بین ۲۰ تا ۵۰۰ هزار افغانی در این مرکز تجارتی وارد کار شده‎اند.

رییس امور زنان بادغیس از سوی دیگر گفت که قرار است در آینده نزدیک یک فروشگاه بزرگ ویژه زنان در مرکز این ولایت ایجاد شود. به گفته او، این فروشگاه در سه طبقه و بیش از ۴۵ باب دکان ساخته خواهد شد. شیرزاد می‎گوید که تأسیس فروشگاه مذکور برای رونق تجارت زنان و همچنان خودکفایی آن‎ها از نگاه مالی اهمیت ویژه دارد.

با این حال، والی بادغیس، می‎گوید که امنیت فروشگاه‎ها و مراکز تجارتی زنان در این ولایت پایدار است. عبدالملک اسحاق‎زی به کلیدگروپ گفت که بسته‎بندی میوه‎های خشک، تولید عسل و مربا، قالین‎بافی و دیگر صنایع دستی از کارهایی است که زنان در بادغیس به آن‎ها مشغول اند. به گفته او، هم اکنون در کنار هشت زن تجارت‎پیشه، ۷۰ زن دیگر نیز در این بخش‎ها مصروف کار می‎باشند. اسحاق‎زی تأکید کرد که تلاش می‎شود، پس از این، تولیدات صنایع دستی زنان در این ولایت به ولایت‎های هرات، کابل و بازارهای خارجی صادر شود.

سهم صفر زنان در بخش تجارت در غور

ولایت غور یکی از ولایت‎های ناامن کشور است که سهم زنان در بخش تجارت در این ولایت، مطلقاً صفر است. رییس امور زنان غور می‎گوید که بازار و تجارت در این ولایت کاملاً در انحصار مردان است و زنان هیچ نقشی در این عرصه ندارند. معصومه انوری تصریح کرد که غیابت زنان در بخش تجارت در غور ناشی از سهل‎انگاری اداره محلی این ولایت است. او همچنان افزود که ریاست امور زنان غور به دلیل آن که صلاحیت لازم را ندارد، نمی‎تواند برنامه‎ای را برای جذب زنان در بخش تجارت اعمال کند.

اما والی غور عوامل دیگری را برای عدم حضور زنان در بخش تجارت در این ولایت برمی‎شمارد. محمدناصر خاضع می‎گوید که زنان به دلیلی در بخش تجارت در غور غایب اند که آن‎ها توان سرمایه‎گذاری را نداشته و نیز راه‎های مواصلاتی این ولایت بسیار دشوارگذر است. او تصریح کرد که به علت عدم سرمایه‎گذاری دولت در بخش معادن غور و نیز عدم تطبیق برنامه‎های زیربنایی در این ولایت، حتا مردان در بخش تجارت دست‎آورد خاصی نداشته‎اند. خاضع، وضعیت اقتصادی مردم غور را وخیم توصیف کرد و افزود که در چنین حالتی امکان رشد فعالیت‎های تجارتی در این ولایت متصور نیست.

وعده اتاق تجارت و صنایع

در حالی که زنان تجارت‎پیشه حوزه غرب از رکود فعالیت تجارتی شان شکایت دارند، اتاق تجارت و صنایع این حوزه وعده می‎دهد که آن‎ها تلاش دارند تا وضعیت تجارت زنان را بهبود بخشد. اتاق تجارت و صنایع یک نهاد غیردولتی است که فعالیت تجارتی و سرمایه‎گذاری بخش خصوصی را مورد حمایت قرار می‎دهد. رییس دارالانشای اتاق تجارت و صنایع حوزه غرب می‎گوید که این اتاق به تازگی یک کمیته تخصصی و یک اتحادیه را برای زنان تجارت‎پیشه ایجاد کرده تا به مشکلات سرمایه‎گذاری و تجارت زنان رسیدگی کنند. احمدسعید عظیمیان به کلیدگروپ که آن‎ها در نمایشگاه‎های تجارتی چندین غرفه را نیز به خاطر ایجاد سهولت در فروش تولیدات صنایع دستی زنان، به صورت رایگان، در اختیار زنان تجارت‎پیشه قرار داده‎اند.

این در حالی است که زنان تجارت‎پیشه حوزه غرب از عدم حمایت دولت، واردات کالاهای مشابه و عدم آگاهی مردم از کیفیت کالاهایی که در داخل تولید می‎شود، نگران اند. آن‎ها می‎گویند که این موارد باعث رکود در کسب و کار و تجارت آن‎ها شده است. سویتا درانی، تاجر صنایع دستی و تولیدکننده انواع زیورهای نقره‎یی، به کلیدگروپ که او از وضعیت بد بازار بسیار نگران است. به گفته وی، صنایع دستی زنان در داخل کشور بازار خوبی ندارد و تولیدات آن‎ها چندان به فروش نمی‎رود.

لینا شفق، خانمی که هم اکنون کار تجارت را ترک کرده است، می‎گوید که باور نادرست مردانه پنداشته کار در بازار، زمینه را برای فعالیت زنان محدود کرده است و حتا تعدادی از زنان را مجبور کرده که از کار تجارت کنارگیری کنند.

زنان تجارت‎پیشه در حوزه غرب در حالی دست از تجارت برداشته‎اند که نقش آن‎ها در رشد اقتصاد خانواده‎ها و اقتصاد ملی مفید و مهم ارزیابی شده است. دولت تا هنوز قادر نشده سهم زنان در دنیای تجارت را پررنگ و زمینه فعالیت آن‎ها در این بخش را آن گونه که نیاز است، تسهیل کند. به نظر می‎رسد که با گذشت هر سال توان و انگیزه زنان برای تجارت و سرمایه‎گذاری تحلیل رفته و آن‎ها را به سمت خروج از بازار و تجارت به پیش می‎برد؛ وضعیتی که مسلماً هم برای اقتصاد خانواده‎ها و هم اقتصاد ملی بسیار زیانبار به نظر می‎آید.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد