تحلیل

22
۱ ثور ۱۳۸۹
نویسنده:

کاهش نقش سمت ریاست جمهوری در پاکستان

کلید * یکم ثور ۱۳۸۹

آصف علی زرداری رئیس جمهور پاکستان،  به روز دوشنبه، ۱۹ اپریل، تغییر مهمی در قانون اساسی کشورش را امضا کرد. این تغییر اگر از یکسو راه را برای دموکراسی دران کشور باز میکند، از سوی دیگر برای کودتاهای نظامی نیز زمینه را مساعد میسازد.

 زیرا در پاکستان هر وقتی نظامیان کار های دولت غیر نظامی را مساعد حال خود و یا آنطوریکه آنان در مورد پاکستان می اندیشند، نبینند، دست به کودتا زده، حکومت نظامی را به وجود می آورند.

قانون اساسی پاکستان که در ۱۹۷۳ در زمان حکومت ذولفقار علی بوتو ساخته شد، با  دموکراسی کشور های با نظام بازار آزاد همگامی داشت و به این خاطر مورد تائید کشور های سرمایه داری غرب، مخصوصا امریکا و انگلیس که از زمان ایجاد پاکستان تا حال دران کشور از نفوذ بالای برخوردار اند،  قرار داشت.

درین قانون اختیارات رئیس جمهور محدود و در مقابل اختیارات صدراعظم که از طریق اکثریت پارلمان به قدرت میرسد،  زیاد بود.

گرچه دولت های که در پاکستانی یکی پی دیگری آمده، از نظر زمانی میان ملکی ها ونظامی ها به طور متناوب قدرت رانده شده، اما تا زمان ضیاءالحق این قانون به حال خود باقی ماند، مگر ضیاالحق که یکی از ژنرالان متعصب و تمامت خواه بود و برای دهسال بر مسند قدرت تکیه زد از طریق دوسوم رای مجلسین پاکستان در بند ۱۸ قانون اساسی آن کشور  تغییر بسیار مهم و سرنوشت سازی به طور ضمیمه به وجود آورد و آن اینکه رئیس جمهور صلاحیت دارد که در مواقع معین صدراعظم را برکنار، پارلمان را منحل، فرماندهان اردو و قاضی های بلند پایه را عزل و یا مقرر دارد.

با  تمسک به این ضمیمه ضیاالحق حکومت محمد خان جونیجو را برکنار کرد. غلام اسحاق خان حکومت بار اول بینظیر بوتو و فاروق لغاری حکومت بار دوم بینظیر را لغو نمود.

 به این صورت دست رئیس جمهور در امور کشوری و لشکری چنان بازبود که کسی تاب رویارویی با او را نداشت.

 پرویز مشرف نیز با این اختیارات، جناح مورد حمایت خود در مسلم لیگ را به قدرت رساند.

حال قومی اسامیله و سنای پاکستان در تاریخ  ۹ اپریل از جمع ۳۴۲ نمایندۀ حاضر با رای ۲۹۲ رای  بار دیگر لغو این ضمیمه را  به تصویب رساندند و زرداری آنرا  ده روز بعد توشیح کرد، قدرت یوسف رضا گیلانی چند برابر بیشتر گردید و دیگر هراسی ازینکه میان او و زرداری که با اتهامات فساد اداری  بسیاری رو به رو است ، روزی برهم بخورد و او را از کار برکنار کند،  از میان رفت و بعد ازین ریاست جمهوری پاکستان  یک مقام کاملا سیمبولیک و نمایشی خواهد بود که در حد گرفتن اعتبار نامه های سفرا و دادن هدایا و جوایز و شرکت در فاتحه و دادن بیانیه های ترحیم و غیره خواهد بود، ولی اصل اقتدار که شامل رهبری کابینه، تقرر و عزل افسران ارتش از جمله لوی درستیز قوای پاکستان که قدرتمتد ترین فرد درین کشور به حساب می آید و تعیین و عزل قضات درجات بالا که در پاکستان از صلاحیت بسیاری برخوردار میباشند را در دست دارد.

در شرایط کنونی اشفاق کیانی فرمانده زمینی و لوی درستیز قوای پاکستان است که بیشترین قدرت را در اختیار دارد. رابطه با هند، افغانستان، عربستان سعودی و ایالات متحده امریکا بیشتر ازین طریق تعیین میگردد،کنترول سلاح های اتومی در ید قدرت او قرار دارد و برشبکه مهم استخباراتی آی اس آی که تعیین کنندۀ بسیاری از سیاست های خارجی پاکستان میباشد را این لوی درستیز نظارت و کنترول میکند. با این تغییر، در قدرت این مقام نظامی پاکستان کوچکترین خللی به وجود نیامده ، او یا افراد بعد از او اگر زمانی احساس کنند که دولت ملکی پاکستان در کار ها ناموفق و امکان بروز حوادث ناگواری برای پاکستان است ، دست به کار شده و بی آنکه در کل این کشور بینی کسی خون شود، قدرت را به دست میگیرد.

 کاریکه ایوب خان، یحیی خان، ضیاالحق و مشرف کردند و حدود ۳۵ سال بر پاکستان حکومت راندند، لذا مردم پاکستان بر نحوۀ کار اردو و فرماندهان ارشد آن کاملا آگاه میباشند و میدانند که وقتی آنان لازم ببینند، دیگر آئین یا قانون اساسی پاکستان ورقپارۀ بیش نیست و این جنرالان به زودی آن را به حال تعلیق در آورده  و بعد از مدتها دوباره انتخابات را بر گذار میکنند.

حال که قدرت رئیس جمهور پاکستان بار دیگر به سیمبول مبدل شد، برخی از افراد خوشبین به دموکراسی پاکستان آنرا قدم مهم از سوی پیپل پارتی میدانند، در حالیکه اولین باریکه وحدت میان پیپل پارتی زرداری و مسلم لیگ نواز شریف برای برگذاری انتخابات به وجود آمد و بعد برای مدتی دولت ائتلافی را ساختند، هردو حزب روی این پافشاری میکردند که باید ضمیمه دوازده حذف گردد، به خاطریکه قبلا با این ضمیمه هم حکومت پیپل و هم حکومت نواز شریف سقوط داده شده بود.

 رهبران فعلی پاکستان این را قدم مهم و ضروری در راستای دموکراسی پاکستان و احیای خواست های اصلی که بر مبنای آن قانون اساسی پاکستان ساخته شده بود، میدانندو به این خاطر با شور خاصی ازان استقبال میگردد، این در حالیکه عده ای دیگر این تغییر را گستراندن فرش سرخ درراه کودتا ها میدانند و ازین بابت نگران هستند.

 

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد