گزارش

102
۷ حوت ۱۳۹۵
نویسنده: نعمت الله طنین

نباید طعمه سیلاب‎ها شد

سیلاب‎های مدهش به دلیل آن که تلفات انسانی و خسارات مالی غیر قابل پیش‎بینی به همراه دارد، خطرناک‎ترین حوادث و بلای طبیعی توصیف شده است. سیلاب‎ها در فصول مختلف هر سال و در ساحات مختلف کشور جاری می‎شود و تلفات انسانی و حیوانی و همچنان خسارات هنگفت مالی از خود بر جا می‎گذارد. کارشناسان محیط زیست می‎گویند که عمده‎ترین عوامل جاری شدن سیلاب‎ها در دل طبیعت، آب شدن برف‎ها و یخ‎های زمستانی، ریزش شدید و طولانی باران‎ و آب‎خیزی و طوفان دریاها در اثر افزایش حجم بارندگی و دیگر عوامل طبیعی است.
حسن غلامی، کارشناس محیط زیست، می‎گوید که بارش برف و باران در فصل زمستان اگرچه نویدی از بهار پرطراوت و سبز است، ولی در کشورهایی که آمادگی برای مقابله با پیامده‎های آن ندارد، دشواری‎ها و جنجال‎های زیادی را به همراه می‎آورد. به باور این کارشناس محیط زیست، همزمان با گرم شدن هوا و شروع ریزش باران، برف‎ها و یخ‎هایی که در فصل زمستان متراکم شده است، شروع به آب شدن می‎کند. به گفته او، در جریان آب شدن برف‎ها و یخ‎های زمستانی، بخشی از برف‎ها و یخ‎های آب شده در خاک جذب می‎شود، بخشی از آن توسط جنگلات و گیاهان تغذیه شده و متباقی آن در قالب سیل جاری می‎شود.
اگرچه کم و بیش همه می‎دانند که سیلاب چیست و چه تبعاتی به همراه دارد. با این حال، بسیار مهم است که بدانیم در چه حالتی سیلاب‎ها جاری می‎شود. از دید کارشناسان محیط زیست، سیلاب‎ها هنگامی جاری می‎شود که خاک و جنگلات و گیاهان دیگر قادر به جذب آب باران و برف را نداشته باشد. به گفته آن‎ها، به طور متوسط، ۳۰ درصد آب برف و باران به سیل تبدیل می‎شود. اغلب سیلاب‎ها ناشی از ریزش باران‎های شدیدی است که بعضاً با آب شدن یخ‎ها و برف‎های زمستانی همراه می‎شود و در اواخر زمستان و شروع بهار به وقوع می‎پیوندد. حسن غلامی می‎گوید سیلاب‎هایی که در اثر ریزش باران‎های تند در جریان تابستان جاری می‎شود، عموماً تلفات انسانی و حیوانی و همچنان خسارات مالی و محیطی بیشتری نسبت به سیلاب‎هایی دارد که در پی ذوب شدن یخ‎ها و برف‎های زمستانی جاری می‎شود.
غلامی معتقد است که جلوگیری از سرازیر شدن سیـلاب در افغانسـتان یـک کـار نسبتـاً دشـوار است؛ کما این که کشورهای پیشرفته جهان نیز هنوز موفق به سد کردن سیلاب‎های مدهش نشده‎اند. وی اما تصریح کرد که جنگلات و گیاهان وحشی، در کند ساختن سرعت سیلاب‎ها و جلوگیری از جاری شدن آن، نقش زیادی دارد. به گفته او در کشورهایی که سطح پوشش گیاهی و جنگلات در آنها کم‎تر است، خسارات و تبعات سیلاب‎ها نیز بیشتر می‎باشد. غلامی افزود برای جلوگیری از خسارات و تلفات ناشی از جاری شدن سیلاب‎ها در کشور، باید سطح پوشش گیاهی دشت‎ها، کوه‎ها و دره‎ها و همچنان جنگلات افزایش یابد. به گفته او، احداث بندها، مخازن و کانال‎های آب، از دیگر تدابیری است که می‎تواند در کاهش میزان تلفات و خسارات سیلاب‎ها تأثیرگذار واقع شود.

فرسایش خاک و آلودگی آب‎ها
تلفات انسانی و حیوانی و همچنان خسارات مالی، بخشی از پیامدهای سیلاب‎های مدهش است؛ بخش دیگر این پیامدها به محیط زیست و آب‎های سطحی و زیرزمینی مربوط می‎شود. کارشناسان محیط زیست می‎گویند با جاری شدن سیلاب‎ها، فرسایش خاک بیشتر شده و آب‎های سطحی و زیرزمینی آلوده می‎شود. کاظم همایون، رییس پلان اداره محیط زیست، می‎گوید با فرسایش خاک و انتقال منرال‎های سمی توسط سیلاب، آب‎های سطحی و زیرزمینی مسموم شده و در بعضی از حالات، غیر قابل استفاده می‎شود. همایون با بیان این که در سال آینده ۸ ولایت در معرض خطرات سیلاب‎های بهاری قرار دارد، افزود که سیلاب‎ها عمدتاً قدرت باروری زمین‎های زراعتی را محدود کرده و سبب گسترش فقر و امراض گوناکون در جوامع سیلاب‎زده می‎شود.  با این حال، محمداسلم سیاس، معاون اداره مبارزه با حوادث طبیعی، می‎گوید که امسال این اداره با توجه به تجارب تلخ گذشته، آمادگی لازم را گرفته است تا با حوادث طبیعی، به‎ویژه سیلاب‎های بهاری، در سراسر کشور مبارزه کند. اما کارشناسان امور معتقدند که اداره مبارزه با حوادث طبیعی، امکانات و تکنالوژی ضروری برای سنجش زمان جاری شدن و حجم و سرعت سیلاب‎ها را ندارد و مطمئن نیستند که این اداره بتواند با حوادث طبیعی از جمله سیلاب‎ها به خوبی مبارزه کند. آن‎ها پیشنهاد می‎کنند که بهترین روش پیش‎گیری از جاری شدن سیلاب‎ها و کاهش خسارات و تلفات ناشی از آن، احداث بندهای زیاد آب‎گردان در مناطق آسیب‎پذیر و جلوگیری از تخریب و قطع جنگلات و نابودی گیاهان وحشی در کشور است.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد