گزارش

165
۳ دلو ۱۳۹۵
نویسنده: نعمت الله طنین

میلان افغانستان به سمت بیابانزایی

كارشناسان امور محیط زیست می‎گویند به دلیل گرم شدن كره زمین و پایین آمدن سطح ریزش بارانهای موسومی، این نگرانی وجود دارد كه تا یک دهه دیگر، كمبود آب به یک معضل جدی در كشور تبدیل شود. سیدآصف سعادت، استاد در پوهنځی محیطزیست پوهنتون كابل، می‎گــویــد بــراساس تحقیقات انجام شده، از یک دهه بدین‎سو، سطح ریزش بارانهای  موسومی و بارش برف در كشور ۵۰ درصد كاهش یافته است. این استاد محیط زیست می‎افزاید با توجه به این اتفاق، حكومت و ادارات مسوول تا هنوز هیچ‎گونه تدابیر پیش‎گیــرانـــه در ایــن خصـــوص روی دست نگرفته‎اند. وی معتقد است كه با توجه به تغییر اقلیم جهانی و آب شدن یخ‎های قطب شمال، چشم‎انداز روشنی برای بهبود وضعیت اقلیمی در كشورهای جهان سوم، از جمله افغانستان، وجود ندارد.
از نظر محققان، حوادث طبیعی و فعالیت‎های انسانی، دو عامل اصلی در تغییرات اقلیمی و محیط زیست است. به باور آن‎ها، حوادث ویرانگر طبیعی و دخالت انسان‎ها در محیط پیرامون شان سلامت محیطزیست را با خطر مواجه کرده است. آن‎ها تأکید دارند که ساخت و سازهای بی‎رویه و فعالیت کارخانه‏های صنعتی، از فکتورهایی است که اخیراً باعث تغییر اقلیمی در جهان شده است.
هرچند خود افغانستــان در مقــایســه با كشـورهای بـزرگ صنعـتی در جهــان، در آلـودگی هوا و تولید گاز كاربندای اكساید، نقشی ندارد، ولی با این وصف، این کشور از نگاه اقلیمی و شرایط محیط زیستی اکنون در وضعیت نامناسبی قرار دارد. طبق نظریه آگاهان امور، آلودگی‎هایی که در کشورهای پیرامون افغانستان و جهان ایجاد می‎شود در اثر وزش بادها و دیگر رویدادهای طبیعی، وارد این کشور شده و وضعیت محیط زیستی در آن را در یک وضعیت رقت‎بار قرار داده است. کارشناسان محیط زیست به این باورند که افغانستان به صورت طبیعی در خط ریزش برف قرار دارد، ولی با این حال، شاهد کم‎ترین ریزش برف در سطح منطقه است. آن‎ها می‎گویند به دلیل تغییرات اقلیمی، یخچال‎های طبیعی افغانستان از بین رفته و امکان ریزش برف و باران در آن به شدت محدود شده است. طبق استدلال کارشناسان امور، یکی از دلایل عمده بلند رفتن درجه حرارت تا مثبت ۵ درجه سانتی‎گراد در ماه دلو در کشور، کاهش سطح ریزش باران و برف در اثر تغییرات اقلیمی در افغانستان و کشورهای پیرامون آن است.
پوهنیار عبدالحكیـم زریــاب، اســتاد در پــوهتنون پولیتخنیک كابل، هشدار می‎دهد بــه دلیــل كاهش سطح باران‎های موسومی در کشور، سونامی خاموش بی‏آبی در راه است؛ بدون این كه تدابیری برای پیش‎گیری از آن در نظر گرفته شده باشد. به گفته وی، منابع آبی شهرهای بزرگ کشور در جریان سال‎های اخیر از بین رفته و به ساحات رهایشی تبدیل شده است. از طرف دیگر، حفر چاه‎های عمیق خودسر و استفاده بی‎رویه مردم از آب، سبب پایین رفتن سطح آب زیر زمینی در این شهرها شده است. به گفته او، در جریان ۴۰ سال اخیر، سطح آب‎های زیر زمینی در كابل در حدود ۲۲متر پاییــن‎تر رفـتــه و امیدی برای بالا آمدن دوباره آب‎های زیر زمینی در آن وجود ندارد. زریاب تأکید داشت که حکومت تا هنوز برای مبارزه با تهــدیــدات کــم‎آبــی و خشک‎سالی هیچ اقدامی نکرده است.

پیامدها
كاهش میزان ریزش برف و باران، نگرانی‎ها را نسبت به صحرایی شدن کشور بیشتر کرده است. حسنغلامی، ماستر محیط زیست، با اظهار نگرانی در این باره می‎گوید که جنک و دعوا بر سر منابع نفتی كم كم با جاگزین شدن منابع نوری و انرژی پاک در جهان كم‎رنگ می‎شود. وی اما افزود که با توجه به وضعیت اقلیمی در جهان و كاهش سطح باران‎های موسومی، منازعات بعدی میان كشورها و حتا قریه‏ها، بر سر تقسیم آب و چگونگی استفاده از آن خواهد بود.
به باور این كارشناس محیط زیست، بر علاوه این كه سطح باران‎های موسومی در کشور كاهش یافته است، منابع آبی در شهرهای بزرگ، از جمله كابل، آلوده شده است. غلامی تأکید داشت که آلودگی منابع آبی در کابل و شهرهای بزرگ کشور، موضوعی است که نباید از دید مقام‎ها دور بماند و نسبت به آن بی‎توجهی شود. بنابر اظهارات این كارشناس محیط زیست، در صورتی كه دولت به موضوع خشک‎سالی‎ها و آلودگی آب‎های زیر زمینی توجه نشان ندهد، بیم آن می‎رود که بیشتر بخش‎های کشور به بیابان‎های خشک و متروکه تبدیل شود.
با توجه به نگرانی‎هایی كه از ناحیه تغییرات اقلیمی و احتـمال خشک شدن آب‎های زیر زمینی در کشور وجــود دارد، آیا حکومت در این خصوص تدابیری روی دست دارد؟ عبــاس بصیر، مشاور ارشد رییس جمـهــور در امــور محیط زیست، می‎گوید که حکومت وحدتملی از زمان روی کار آمدنش کار بر سر طرح تمدید شبکه‎های آبرسانی در کابــل، اعمار بند آب بالای چنــدین دریــا، از جمــلـه دریــاهای پنجشیر و غوربند، را آغاز کرده است. بصیر اظهار امیدواری کرد با اعمار این بندهای آب و تمدید شبكه‎های آبرسانی در كابل، نگرانی مردم از ناحیه کمبود آب زراعتی و آب آشامیدنی رفع خواهد شد.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد