تحلیل

264
۱۶ ثور ۱۳۹۶
نویسنده: کلید

مرهم تعامل برای زخم تقابل

در هفته‎‎ گذشته دو هیأت جداگانه از بخش نظامی و قانون‎گذاری پاکستان وارد کابل شده و با مقام‎های عالی افغانستان دیدار و مذاکره کردند. سفرهای پشت سر هم هیأتی از پارلمان پاکستان و رییس استخبارات اردوی این کشور به کابل، به دنبال تنش‎هایی صورت می‎گیرد که دیپلوماسی سردی را در میان دو کشور پدید آورده است. بستن مرزها توسط پاکستان به مدت طولانی، نشر اتهام از زبان احسان‎الله احسان، سخنگوی پیشین و بازداشتی طالبان پاکستانی، نسبت به حمایت این گروه از سوی امنیت ملی افغانستان و استخبارات هند و سایر تحرکات تنش‎آلود، روابط دو کشور را بیشتر از پیش با تنش و چالش مواجه کرده بود.
از سوی دیگر، ایالات متحده امریکا و سایر کشورهای حامی افغانستان به شمول نهادهای بین‎المللی نیز نسبت به سیاست پاکستان بی‎باور شده و کم کم به این نتیجه رسیده‎اند که اسلام‎آباد، حامی تروریزم است نه دشمن آن. از جانب سوم، پاکستان ناخواسته در محور خصومت‎هایی قرار گرفته که حلقه‎ اصلی خصومت را در سطح قدرت‎های جهانی شکل می‎دهد. هم‎اکنون مشاهده می‎شود با افزایش خصومتها و اختلافات میان امریکا و چین، پاکستان روی خط شکننده‎ای قرار گرفته که شکاف آن رو به گسترش است. این کشور از امریکا کمکهای نظامی بزرگی را برای “مبارزه با تروریزم” دریافت مینماید؛ اگرچه اخیراً میزان این کمکها مورد بحث قرار گرفته است. اما حالا پاکستان پذیرای بزرگترین سرمایهگذاری از سوی چین – برابر با ۴۶ میلیارد دالر – برای پروژه جاده ابریشم جدید این کشور است.
از سوی دیگر، امریکا با هند نزدیک شده و بزرگ‎ترین قرارداد نظامی دو کشور امضا شده است. بر مبنای این قرارداد، دوجانب اجازه می‎یابند تا از تمام پایگاه‎های زمینی، هوایی و دریایی یکدیگر برای ترمیم و تجهیز نظامیان شان استفاده کنند. گفته می‎شود هدف اصلی این قرارداد، مقابله با تحرکات فزاینده‎ چین است.
با این وجود، می‎توان به جایگاه تنش‎آلود پاکستان در منطقه و معادلات جهانی پی برد و شکی نیست که این سیاست روی وضعیت افغانستان بیشتر از هر جای دیگری تأثیرگذار خواهد بود. لذا ضروری است تا وضعیت کنونی پاکستان توسط دولت‎مردان اسلام‎آباد به نحوی مدیریت شود که به جای افزایش تهدیدهای برخاسته از اقلیم این کشور، به سیاست سازش و همگرایی منطقه‎یی روی آورده و برای کاهش تنش به تحکیم جایگاه مثبت خود اقدام نماید. در این میان، این پرسش پیش می‎آید که پاکستان چگونه خواهد توانست میان منافع برخاسته از مساعدت‎های امریکا به بهانه مبارزه با تروریزم و سرمایه‎گذاری چین، توازن برقرار کند؟
به نظر می‎رسد که تعامل دولت اسلام‎آباد با افغانستان و سازگاری با رویکردهای عمومی جهانی در خصوص معادلات جاری، یگانه راهکاری است که می‎تواند موقعیت اسلام‎آباد را در منطقه قدری بهبود بخشیده و شر تروریزم را به مثابه‎ دشمن مشترک کشورها، به خصوص افغانستان و پاکستان، از روی مردم پاکستان کوتاه کند. حقیقت این است که اگر پاکستان به راستی به دنبال ریشه‎کن ساختن بنیادگرایی است، لازم است تا شرایطی را مهیا سازد که تفکر افراط‎گرایی در این کشور از بین رفته و زمینه برای رشد این پدیده محدود شود. فراهم ساختن زمینه‎های مناسب زندگی برای ساکنان نقاط سرحدی و مردم محروم آن کشور، ایجاد مراکز تبلیغی در وسعت کلان آموزشی و رسانه‎یی، اقدامات وسیع دولتی برای مقابله با پدیده افراط‎گرایی و…از جمله مواردی است که نیازمند است تا دولت اسلام‎آباد روی دست گیرد. بالاتر از همه این که حکومت پاکستان باید به این نتیجه رسیده باشد که استفاده از تروریزم به عنوان ابزار سیاسی در منطقه کار ناروایی است که آتش آن بیشتر از همه به چشم پاکستانی‎ها خواهد رفت. لذا هر دستی را که با این جریان همکار باشد، باید کوتاه نماید.
شکی نیست که اگر دولت اسلام‎آباد نتواند با اقدامات فراگیر در صدد مقابله با این پدیده برآید، نخواهد توانست تا به تعهداتی که داده است، جامه‎ عمل پوشانیده و آن گاه اعتبار آن در نزد افکار عمومی پاکستان زیر سوال خواهد رفت. این چیزی نیست که بتواند در قالب مذاکرات سیاسی و سفرهای دیپلوماتیک پاکستانی‎ها به کابل حل شود، بلکه نیازمند همکاری و هم صدایی حکومت ملکی و بخش نظامی دولت پاکستان و تعامل با کشورهای منطقه از جمله افغانستان است. زیرا تا زمانی ‎که نظامیان پاکستان در این خصوص پا پیش نگذارند، اقدامات حکومت ملکی، کاری را از پیش نخواهد برد.
با این وجود، یگانه نتیجه‎ای که می‎توان از سفرهای اخیر گرفت این است که باید دولت اسلام‎آباد با هم‎نوایی بیشتر بخش ملکی و نظامی، وارد کاروزار سیاسی گردد که در عرصه‎ مبارزه با تروریزم، شریک و حامی افغانستان باشد نه این که همواره از این کشور به عنوان بستر سیاست‎های مخربانه‎اش بهره‎برداری نماید. بنابراین، مرهم تعامل برای زخم تقابل زمانی برای پاکستان میسر خواهد شد که دولت این کشور در صحنه عمل اعتماد جامعه جهانی و دولت افغانستان را به دست آورد.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید