تحقیقاتی

159
۲۳ عقرب ۱۳۹۶
نویسنده: علی آرش

غذای محصلان لیلیه‎ها در چرخه فساد چگونه بی‎کیفیت می‎شود؟

کلیدگروپ به معلوماتی دست یافته که نشان می‌دهد قراردادی‌های که مواد اعاشوی را برای لیلیه‌های پوهنتون کابل و پولی‎تخنیک تهیه می‌کنند، مطابق قرارداد، مواد را در اختیار این اداره‌ این دو لیلیه قرار نمی‌دهند. مسوولان لیلیه‌ها مدعی اند که با ارسال چندین مکتوب، کاستی‌  در کار قراردادی‌ها را با وزارت تحصیلات عالی در میان گذاشته‎اند. اما در مقابل، مقام‌های وزارت تحصیلات عالی، مسوولان لیلیه‌ها را به مدارا در برابر قراردادی‌ها متهم می‎کنند؛ امری که سرانجام به برکناری سرپرست عمومی لیلیه پوهنتون کابل منجر شد.

در حال حاضر چهار قراردادی، گوشت، میوه، ترکاری، نان و حبوبات را برای این دو مرکز تدارک می‌بینند. هم اکنون شرکت فود اکسپرس، قرارداد حبوبات، شرکت گل‌دوست امانی، قرارداد گوشت، شرکت واسع خطاب، قرارداد میوه و ترکاری و شرکت مخدوم‌زاده، قرارداد تهیه نان این دو لیله را بر عهده دارند. یافته‌های کلیدگروپ نشان می‌دهد که مسوولان لیلیه‌های پوهنتون کابل و پولی‌تخنیک از ماه‌ها به این سو با این قراردادی‌ها به خاطر کیفیت پایین مواد دست به گریبان اند اما تلاش‌های آن‌ها نتیجه نداده است. با آن که در قرارداد مواد اولیه غذایی برای محصلان، همه مواد به صورت اعلی قرارداد شده ولی مسوولان و محصلان می‌گویند که کم‎تر مواد باکیفیت در اختیار آن‌ها قرار داده می‌شود و اکثر مواد به گفته آن‌ها غیرقابل استفاده می‌باشد.  تا اکنون ده‌ها مکتوب به خاطر کیفیت پایین، نان، گوشت، میوه و ترکاری از جانب لیلیه‌ها به وزارت تحصیلات عالی فرستاده شده و در آن از کیفیت پایین مواد شکایت شده است. با آن که تاریخ ارسال برخی از این مکتوب‌ها، ماه‌های اول سال جاری را نشان می‌دهد اما تاکنون این مشکل در لیلیه‌ها کماکان به حال خودش باقی مانده است.

ظاهراً پیگیری این موضوع توسط کلیدگروپ از تاریخ دوم ماه عقرب به این سو، سرانجام به تاریخ شانزدهم همین ماه پای عبداللطیف روشان، سرپرست وزارت تحصیلات عالی، را به لیلیه‌ها کشاند و بررسی او و هیأت همراهش نیز معلومات کلیدگروپ را تأیید کرد. عارفه پیکار، معاون سخنگوی وزارت تحصیلات عالی، به کلیدگروپ گفت که سرپرست این وزارت در جریان بازدید از لیلیه‌ها دریافت که مشکلاتی در قراردادها و غذای محصلان وجود دارد. او افزود که یکی از دلایل این مشکلات این است که مسوولان لیلیه‌ها با قراردادی‌ها مدارا می‌کنند و به گفته وی، به همین دلیل، اصغر میهن‌یار، سرپرست عمومی لیلیه پوهنتون کابل، از وظیفه برکنار شد.

با این حال، مسوولان شرکت‌های قراردادکننده، با آن که برخی از کاستی‌های شان را می‌پذیرند اما می‌گویند که سعی نکرده‎اند تا مواد بی‌کیفیت و غیرقابل استفاده را در اختیار محصلان قرار دهند؛ ادعایی که از سوی مسوولان لیلیه‌ها و محصلان به شدت رد می‌شود.

وزارت تحصیلات عالی به صورت مجموعی در ۳۶ نهاد تحصیلی دولتی لیلیه‌های رسمی دارد. براساس آماری که این وزارت در اختیار کلیدگروپ قرار داده، حدود ۱۸ هزار محصل در لیلیه‌های مرکز و ولایت‎ها بودباش دارند. از این میان حدود ۳ هزار محصل تنها در لیلیه‌های پوهنتون کابل و پولی‌تخنیک شب و روز شان را سپری می‌کنند. در کنار این، حدود ۴۵ هزار محصل دیگر بدل اعاشه یا هزینه کمک تحصیلی از سوی وزارت تحصیلات عالی به دست می‌آورند.

 پشنهاد برای تغییر مینوی غذایی

بی‎کیفیت بودن غذای لیلیه‌ها موضوع تازه‌ای نیست. بارها محصلان لیلیه‌های کابل و ولایت‌ها از کیفیت پایین غذا و یک‌نواخت بودن آن شکایت داشتند. به همین دلیل بود که مقام‌های وزارت تحصیلات عالی سال گذشته تصمیم گرفتند تا تغییرات تازه‌ای را در مینوی غذایی لیلیه‌ها اعمال کنند. این وزارت طی پیشنهاد ۳۲۹ مورخ ۱۳۹۵/ ۹/ ۲۲ این شکایت محصلان را با ریاست جمهوری در میان گذاشته و “سه نوع مینوی غذایی جدید را با در نظر داشت بودجه و تنوع غذایی” به ریاست جمهوری می‌سپارد. رییس جمهور غنی نیز به تاریخ ۱۳۹۵/ ۰۹/ ۲۹ “در راستای حمایت از محصلان، طی حکم شماره ۳۲۴۱ مینوی جدید غذایی تهیه شده برای لیلیه پوهنتون‌ها و موسسات تحصیلات عالی دولتی مرکز و ولایت‎های کشور” را می‌پذیرد و پیشنهاد وزارت تحصیلات عالی را مورد تأیید قرار می‎دهد.

بر اساس این حکم، در لیلیه‌ها هم اکنون سه نوع تابلوی غذایی تطبیق می‌شود. در تابلوی “الف”، اکنون برای همه محصلان، شیر مایع در وعده صبح، گوشت سرخی گاو و برنج در وعده چاشت، لوبیا و نخود در وعده شب توزیع می‌شود. در مینوی “ب”، برای هر محصل دو عدد تخم مرغ به اضافه ۳۲۰ گرام نان خشک در وعده صبح، برنج و سبزی فصلی و میوه در وعده چاشت و سبزی فصلی برای وعده شب داده می‌شود. در تابلوی “ج”، از طرف صبح، نان روت، از طرف چاشت گوشت گاو به اضافه برنج و از طرف شب ترکاری فصلی در نظر گرفته شده است.

به گفته مسوولان، تطبیق تابلوی “الف” برای هر محصل در یک شبانه روز حدود ۹۲ افغانی برای وزارت تحصیلات عالی هزینه در بر دارد. همین طور تابلوهای “ب” و “ج” نیز به ترتیب حدود ۷۸ و ۸۲ افغانی هزینه روی دست دولت می‌گذارد که بدین اساس مجموع هزینه غذایی محصلان لیلیه‌های پوهنتون کابل و پولی‌تخنیک در یک ماه حدود ۷٫۵ میلیون افغانی می‌شود.

با وجود این اصلاحات اما هنوزهم تغییرات زیادی در کیفیت غذای محصلان رونما نشده است. محصلان هنوزهم از کیفیت پایین غذای شان شاکی اند و مسوولان لیلیه‌ها نیز انتقادهای آن‎ها را به جا می‌دانند. به این دلیل که به گفته مسوولان لیلیه‌های پایتخت، مواد قراردادی مطابق به قرارداد در اختیار مسوولان لیلیه‌ها قرار نمی‌گیرد. مسوولان در لیله‌های پوهنتون کابل و پولی‎تخنیک می‌گویند با آن که با حضور نماینده محصلان بارها مواد بی‎کیفیت قراردادی‌ها را رد کرده‌اند اما به گفته آن‌ها این کار هیچ نتیجه‌ مثبتی در پی نداشته است. اقدام بعدی این مسوولان این بوده که با ارسال مکتوب رسمی عنوانی وزارت تحصیلات عالی از این وزارت خواسته‎اند که وارد عمل شود و جلو توزیع مواد بی‎کیفیت از سوی قراردادی‌ها را بگیرد. اما به نظر می‌رسد که مقام‌های وزارت تحصیلات عالی تا هنوز در این زمینه کم‌کاری کرده‎اند؛ به این دلیل که با ارسال ده‌ها مکتوب به خاطر کیفیت پایین مواد قراردادی عنوانی وزارت، هیچ تغییراتی در این وضعیت رونما نشده است.

شکایت از شرکت قراردادی گوشت

با آن که در قرارداد رسمی میان وزارت تحصیلات عالی و شرکت گل‌دوست امانی، گوشت به صورت اعلی قرارداد شده اما براساس گفته‌های مسوولان لیلیه‌ها و محصلان، گوشت مطابق قرارداد تهیه نمی‌شود. در قرارداد، گوشت مورد نیاز محصلان، گوشت سرخی گاو بدون استخوان و چربی گفته شده و هر کیلوگرام گوشت بین وزارت تحصیلات عالی و شرکت گل‌دوست امانی به قیمت ۲۸۰ افغانی قرارداد شده است. این در حالی است که در بازار آزاد هر کیلوگرام گوشت سرخی گاو حدود ۴۰۰ افغانی و گوشت گاو همراه با استخوان و چربی حدود ۳۶۰ افغانی به فروش می‌رسد. اصغر میهن‎یار، سرپرست پشین لیلیه پوهنتون کابل،‌ با اشاره به همین مورد می‌گوید که چطور ممکن است قراردادی با توجه به این قیمت نازل، گوشت مناسب را مطابق قرارداد در اختیار آن‌ها قرار دهد!

از سویی هم، به تاریخ دوم عقرب سال جاری که گزارشگر کلیدگروپ برای تهیه گزارش به لیلیه پوهنتون کابل رفته بود، هیأت معاینه این اداره ۱۹۶ کیلوگرام گوشت مورد نیاز همان روز را به دلیل دارا بودن بیش از حد استخوان و چربی نپذیرفت و آن را مسترد کرد. نماینده قراردادی با پافشاری ممتد سرانجام مسوولان لیلیه را ناگزیر به پذیرفتن این مقدار گوشت کرد و تنها به تهیه حدود ۹ کیلوگرام گوشت جدید تن به رضایت داد.

اصغر میهن‌یار، سرپرست پیشین لیلیه پوهنتون کابل، حین تسلیمی گوشت گفت که هیأت معاینه بیشتر روزها با شرکت قراردادی چنین جنجالی را پشت سر می‎گذارد. او به کلیدگروپ گفت که قراردادی‌ها در زمان طی مراحل قرارداد نرخ پایین ارایه می‌کنند اما در زمان تحویلی جنس، مواد بی‎کیفیت را تحویل می‌دهند. میهن‌یار، نماینده شرکت قراردادی را خطاب قرار داد و گفت: “دامن دولت کلان است، لطفاً قیمت واقعی جنس را تعیین کنید و فرمایش دهنده را با مشکل روبه‎رو نسازید!”

مسوولان لیلیه‌ها تنها صلاحیت مسترد کردن مواد بی‎کیفیت را دارند و  در صورت عدم توجه ناگزیرند که چالش را با ارسال مکتوب با مقام‌های وزارت تحصیلات عالی در میان بگذارند.

سرپرست آمریت لیلیه پوهنتون پولی‌تخنیک کابل نیز ظاهراً به همین روش متوسل شده است. او به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۴/ ۲۶ با ارسال نامه ۴۸/۴۳  عنوانی ریاست تهیه و تدارکات وزارت تحصیلات عالی از این مشکل سخن گفته است. ذبیح‌الله سدوزی، سرپرست آمریت لیلیه پولی‌تخینک، نیز در گفتگو با کلیدگروپ تأیید کرد که شرکت قراردادی گوشت در قسمت رساندن مواد باکیفیت صادق نیست. او گفت که بیشتر روزها گوشتی که از سوی این شرکت تهیه می‌شود خلاف قرارداد با چربی و استخوان همراه است.

در همین حال، محصلان لیلیه‌ها نیز از کیفیت پایین گوشت سخن می‌گویند. احمد صمیم، یک تن از محصلان ساکن لیلیه پولی‌تخینک کابل، گفت که گوشتی که برای آن‌ها توزیع می‌شود به دلیل دارا بودن بیش از حد چربی غیرقابل استفاده است. او گفت که توته‌های گوشت همراه با چربی در اکثر موارد از سوی محصلان به عنوان پس‎مانده غذایی برگشت داده می‌شود.

این در حالی ‌است که هر محصل حدود ۱۰۰ گرام گوشت را در مینوی غذایی “الف” و “ج”، مستحق است که گوشت مذکور باید به صورت سرخی کامل باشد؛ امری که در حال حاضر محقق نمی‌شود. با آن که سعی کردیم تا نظر مسوولان شرکت گل‌دوست امانی را نیز داشته باشیم اما مسوولان این شرکت از گفتگو با ما طفره رفتند و حاضر به پاسخ‌دهی نشدند.

شکایت از شرکت قراردادی ترکاری و میوه 

مسوولان مدیریت عمومی لیلیه پوهنتون کابل به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۵/ ۳۰ مکتوبی دیگری با شماره ۱۰۵/ ۶۶/ ۶۷ عنوانی وزارت تحصیلات عالی می‌فرستد و از کیفیت پایین ترکاری و میوه نزد مقام‌های این وزارت شکایت درج می‌کند. در بخشی از این مکتوب آمده است: “از چند روز بدین سو کیفیت ترکاری و میوه به کلی خراب می‌باشد که این موضوع چندین مرتبه به شرکت مذکور اطلاع داده شده است ولی شرکت محترم هیچ توجهی در این مورد نمی‎کند. ضمناً به تاریخ‎های ۱۳۹۶/ ۰۵/ ۰۱، ۱۳۹۶/ ۰۵ /۰۵ و ۱۳۹۶/ ۰۵ /۱۹ بر علاوه تماس‌های مکرر تلیفونی و صحبت با رییس شرکت، میوه مورد ضرورت محصلان لیلیه را اکمال نکرده است.” در پای این مکتوب امضای حمیدالله فاروقی، رییس پوهنتون کابل، به چشم می‌خورد.

از سویی هم، مسوولان لیلیه پوهنتون پولی‌تخنیک نیز به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۶/ ۰۵ طی نامه ۸۳/۹۷ عنوانی ریاست تهیه و تدارکات وزارت تحصیلات عالی نوشته: “این شرکت موادی را که از سوی هیأت معاینه ارتزاقی و نوکریوال لیلیه مسترد می‎‌شود، دوباره تهیه نمی‌کند.” در کنار این، به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۸/ ۰۱ مسوولان لیلیه پولی‌تخنیک طی نامه ۱۰۲/ ۱۲۹ به ریاست تهیه و تدارکات وزارت تحصیلات عالی، نوشته: “اگر شرکت (واسع خطاب) در آینده چنین سهل‌انگاری و تعلل نماید، آمریت لیلیه را به مشکل مواجه خواهد کرد.”

شماری از محصلان نیز ادعای درج شده در این مکتوب‎ها را تأیید می‌کنند و از کیفیت پایین ترکاری و میوه سخن می‌گویند.

با این حال، احمد صابر، از مسوولان شرکت واسع خطاب، در تماس تلیفونی با کلیدگروپ، با آن که تأیید کرد که ده‌ها مکتوب به خاطر کیفیت پایین مواد تهیه شده توسط آن‌ها از سوی مسوولان لیلیه‌ها به وزارت فرستاده شده اما گفت که آن‎ها تاکنون فرصت نکرده‎اند که به این مکتوب‌ها رسیدگی کنند. با این وجود او پذیرفت که کیفیت برخی از ترکاری‌هایی که شرکت واسع خطاب تهیه می‌کند، مطلوب نیست. به گفته او، ترکاری گاهی در مارکیت بسیار اندک است و آن‌ها ناگزیرند که مواد را برای لیلیه‌ها تهیه کنند. او تأخیر در رساندن مواد را نیز تا حدی پذیرفت و آن را به ترافیک شهر کابل پیوند داد.

شکایت از شرکت قراردادی نان

با آن که در جریان سال جاری مالی شرکت جاهد جواد مسوولیت رساندن نان محصلان دو لیلیه مذکور را بر عهده داشت اما قرارداد این شرکت به خاطر کیفیت پایین نان و تأخیر در رساندن آن از سوی وزرات تحصیلات عالی ملغا اعلام شد. حدود پنج ماه قبل این وزارت با شرکت “خدمات تدارکاتی مخدوم‌زاده” عقد قرارداد کرد و در حال حاضر مسوولیت تأمین نان این دو مرکز بر عهده همین شرکت است. اما خدمات این شرکت نیز تاکنون مورد رضایت مسوولان و محصلان نیست.

مسوولان لیلیه پوهنتون پولی‌تخنیک کابل به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۷/ ۲۴ طی نامه شماره ۱۰۱ عنوانی ریاست تهیه و تدارکات وزارت تحصیلات عالی نوشته‎اند که “از مدتی بدین طرف نان بی‎کیفیت و ناوقت از طرف شرکت خدمات لوژستیکی مخدوم‌زاده به لیلیه انتقال داده می‌شود که باعث ازدحام و بی‌نظمی محصلان لیلیه در بین طعام‌خانه می‌گردد که چندین مراتب از طریق تلیفون با مسوول شرکت تماس صورت گرفته شده است، با آن هم در کیفیت نان توجه نشده است.” به تاریخ ۱۳۹۶/ ۰۸/ ۰۸ این اداره طی نامه شماره ۱۰۶ عنوانی ریاست تهیه و تدارکات وزارت تحصیلات عالی نیز از عین مشکل سخن گفته است.

ذبیح‌الله سدوزی، سرپرست آمریت لیلیه پولی‌تخنیک کابل، نیز از بی‌کیفیت بودن نان شکایت کرد و گفت با آن که شرکت قراردادی جدید، در روزهای نخست نان باکیفیت تهیه می‌کرد اما در حال حاضر به گفته وی، نان تهیه شده توسط این شرکت، مورد قبول آن‌ها نیست.

محصلان نیز ادعای مشابهی را مطرح می‌کنند. احمدضیا، یک تن از محصلان ساکن لیلیه پوهنتون کابل، به کلیدگروپ گفت که نان موجود در لیلیه‌ها یخ و دیرمانده می‌باشد و تنها به گفته وی، پوسته نان قابل استفاده است و باقی‎مانده آن غیرقابل مصرف می‎باشد.

یک تن از محصلان دیگر در حضور اصغر میهن‌یار، سرپرست پشین مدیریت عمومی لیلیه پوهنتون کابل، گفت که ۷۰ درصد نان موجود غیرقابل استفاده است. میهن‌یار اما گفت که شکایت‌ها را با ارسال مکتوب به وزرات تحصیلات عالی در میان گذاشته است.

با این حال، حاجی میرویس استانکزی، رییس شرکت خدمات لوژستیکی مخدوم‌زاده، در گفتگو با کلیدگروپ، ادعای بی‌کیفیت بودن نان در لیلیه‌های پوهنتون‌های نام‎برده را رد کرد. او تنها تأخیر در رساندن نان را پذیرفت و گفت که این مشکل نیز بستگی به وضعیت ترافیکی در شهر کابل دارد. رییس این شرکت در ادامه افزود که محصلان، جنجال‌های خاص خود را دارند و هر روز انتقادهایی را مبنی بر بی‌کیفیت بودن نان متوجه شرکت می‌سازند، در حالی‌که به گفته وی، واقعیت چنین نیست. او گفت که در حال حاضر سرویس‌دهی نان برای شرکت او سودی در پی ندارد و آن‌ها ناگزیرند که این قرارداد را به انجام برسانند. هم‌اکنون حدود ۵ هزار کیلوگرام نان برای نهادهای نام‎برده در هر روز توزیع می‌شود.

شکایت کمتر از قراردادی حبوبات

مسوولیت تهیه حبوبات لیلیه‌های پوهنتون کابل و پولی‌تخنیک و دو شفاخانه علی‌آباد و میوند را شرکت قراردادی “فود اکسپرس” به عهده دارد. نسبت به دیگر شرکت‌های قراردادی لیلیه‌ها، شکایت از این شرکت نسبتاً کم‎تر است. اما با وجود این، قیمت برنج در قرارداد این شرکت با وزارت تحصیلات عالی کمی پرسش‎برانگیز است. این شرکت تهیه هر کیلوگرام “برنج سیله کلان اعلی” را با قیمت ۵۸ افغانی قرارداد کرده است، در حالی که در بازار هر کیلوگرام برنج مذکور دو برابر این قیمت به فروش می‌رسد. مسوولان لیلیه‌ها نیز این پرسش‌ را مطرح می‌کنند و مدعی اند که شرکت قراردادی مواد را مطابق به قرارداد تهیه نمی‌کند.

اما جمشید صوفی‌زاده، رییس شرکت فود اکسپرس، در گفتگو با کلیدگروپ، هرگونه ادعای تزویر در تهیه مواد را رد کرد و گفت که شرکت تحت مدیریت او، همه مواد مورد نیاز لیلیه‌ها را مطابق به نمونه و براساس قرارداد در اختیار لیلیه‌ها قرار می‌دهد. او افزود با آن که شرکت فود اکسپرس قیمت نازل را برای تهیه برنج ارایه داده اما در تهیه هر کیلوگرام شیر مایع برای لیلیه‎ها، این شرکت حدود ۴۰ افغانی سود می‎کند و از این طریق می‌تواند ضرر ناشی از قیمت پایین برنج را جبران کند. گفتنی است که این شرکت حدود ۱۸ قلم حبوبات مورد نیاز لیلیه‌های مرکز را تهیه می‌کند.

وزارت تحصیلات عالی چه کرده است؟

با وجود چنین کاستی‌ها و انتقادها از شرکت‌های قراردادی، این پرسش به میان می‎آید که اقدامات اصلاحی وزارت تحصیلات عالی در این مورد چه بوده است؟ هرچند مکتوب‎های ارسال شده از سوی مدیریت لیلیه‎ها نشان می‎دهد که وزارت تحصیلات عالی به شکایت‎های شان رسیدگی نکرده است اما معاون سخنگوی این وزارت این موضوع را به تراکم کاری هیأت رهبری این وزارت ربط می‌دهد و می‌گوید که مسوولان لیلیه‌ها خود در این زمینه صلاحیت دارند.

پرسش دیگر این است که با وجود قانون تدارکات مبنی بر جریمه‌های شرکت قراردادی خاطی، آیا تاکنون چنین کاری صورت گرفته است؟ عارفه پیکار، معاون سخنگوی وزرات تحصیلات عالی، به کلیدگروپ گفت که کاستی‎هایی در کار شرکت‎های قراردادی وجود دارد ولی این کاستی‎ها ناشی از مدارای مسوولان لیلیه‎ها با این شرکت‎ها است. او افزود که به همین دلیل عبداللطیف روشان، سرپرست وزارت تحصیلات عالی، اصغر میهن‌یار، سرپرست لیلیه پوهنتون کابل، را از کار برکنار کرده است. اما میهن‌یار در گفتگو با کلیدگروپ، هر گونه مدارا با شرکت‎های قراردادی را رد کرد و گفت که همواره با ارسال مکتوب مشکلات را با مسوولان وزارت در میان گذاشته است. با این وجود معاون سخنگوی وزارت تحصیلات عالی می‎گوید که عبداللطیف روشان، سرپرست وزارت تحصیلات عالی در دیدار با مسوولان شرکت‌های قراردادی به آن‌ها نیز توصیه کتبی داده تا مواد را با کیفیت بهتر تهیه کنند، در غیر آن، اقدام بعدی وزارت جریمه این شرکت‌ها و حتا لغو قرارداد با شرکت‎های طرف قرارداد خواهد بود.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد