تجارت

430
۷ حمل ۱۳۸۹
نویسنده:

عايدات داخلي؛ نقطهء اتكاي خودكفايي سياسي

به دنبال تقديم بودجهء سال ۱۳۸۹ دولت افغانستان به مجلس سنا؛ اين خبر منتشر گرديد كه عايدات افغانستان در سال ۱۳۸۸ نسبت به سال گذشته افزايش چشم گيري داشته است.

افزايش عايدات؛ اسباب خودكفايي دولت در زمينه هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي، نظامي و غيره را فراهم مي آورد؛ اما بايد به اين نكته دقت شود كه عايدات افغانستان، با گرفتارشدن در مسير فساداداري به بيراهه مصرف نشود.

داكتر محمدعمر زاخيلوال  وزیر مالیه؛ همزمان با تقديم بودجهء سال ۱۳۸۹ به پارلمان اعلام كرده كه عايدات داخلي كشور، رو به افزايش است. براساس بودجه اي كه امسال از سوي حكومت تهيه شده؛  قرار است ۱۱۵ مليارد افغاني معادل ۴۱/۲ مليارد دالر در قالب بودجهء عادي هزينه شود و ۸۲ مليارد افغاني برابر با ۷۲/۱ مليارد دالر، در قالب بودجهء انكشافي يا توسعوي سرمايه گذاري گردد.

اين درحاليست كه در بودجهء سال ۱۳۸۸ براي افغانستان در مجموع ۱۵۲ مليارد افغاني بود، كه ۹۳ مليارد دالر آن، در قالب بودجهء عادي، و ۵۹ مليارد در قالب بودجهء توسعوي يا انكشافي، هزينه شده بود. بنا بر اين مقايسه، ديده مي شود كه بودجهء امسال نسبت به بودجهء سال ۱۳۸۸، افزايش رقمي ۴۵ مليارد افغانيگي داشته كه از نظر فيصدي به ۱۸ درصد تفاوت مي رسد.

به اساس ارقامي كه پيش از سال ۱۳۸۸ از سوي نهادهاي مالي ارائه شده بود، قرار بود ۸۰ درصد بودجهء عادي از منابع داخلي تمويل گردد؛ اما در سال مالي ۱۳۸۸ عايدات داخلي در يك برآورد مجموعي، ۲۴ درصد افزايش داشته است كه باعث مي گردد تا ميزان فيصدي بودجهء دولت افغانستان نيز بلند برود.

تلاش براي افزايش عايدات دولت؛ يكي از سياست هاي آقاي زاخيلوال در مقام وزير ماليه محسوب مي شود. آقاي زاخيلوال بتاريخ ۹ حوت سال ۱۳۸۸ گفته بود كه اداره اش تلاش مي كند تا با ازدياد عوايد داخلي، اتكاي مالي افغانستان به كشورهاي كمك كننده را كاهش دهد.

زاخيلوال در پروسهء تقديم بودجه سال ۱۳۸۹ به مشرانوجرگه اعلام كرده بود كه ميزان پيشرفت افغانستان در سال ۱۳۸۸، بيشتر از ۱۰ درصد بوده كه به اساس برآوردهای ادارهء تحت مديريت وي؛ كوشش صورت خواهد گرفت تا اين پيشرفت در سال ۱۳۸۹ به ۱۵ درصد برسد. البته به نقل از وزير ماليه گفته شده بود كه پيشبيني براي رسيدن رشد اقتصادي به ۱۵ درصد وجود دارد.

آقاي زاخيلوال از روبه افزايش بودن عوايد داخلي سخن گفته بود. به گفتهء آقاي زاخيلوال در ۱۱ ماه سال ۱۳۸۸، عوايد گمركات افغانستان در مقايسه با مدت مشابهي در سال ۱۳۸۷ نزديك به ۹۰ درصد افزايش داشته است. با توجه به همين افزايش و چشم داشتي كه آقاي زاخيلوال در مورد افزايش عوايد داخلي دارد، وي گفته است كه از مجموع ۱۱۵ مليارد افغاني بودجهء عادي افغانستان در سال مالي ۱۳۸۹؛ بصورت كلي ۶۵ درصد آن از عايدات داخلي تمويل خواهد شد.

آنچه در اين خصوص قابل ذكر است اينكه افزايش عايدات داخلي دولت، تنها راه ثابت و قابل اعتماد براي دستيابي به خودكفايي مي باشد. بايد پذيرفت كه تا خودكفايي در عرصهء اقتصادي و بخصوص تامين بودجهء عادي به وجود نيايد، دولت افغانستان هرگز نمي تواند در برنامه ريزي هاي اجرايي خود نيز بصورت مستقلانه عمل كند؛ زيرا براي اجراي هرطرح و پروژه اي، به پول نياز است و كمك كنندگان، زماني از طرح ها استقبال و حمايت مي كنند كه از نظر سياسي بتوانند نقطه نظرات آنان را تامين كنند.

از سوي ديگر؛ براي دستيابي به خودكفايي در عرصهء عايدات، به مبارزهء شفاف و صريح در برابر فساد اداري ضرورت مي باشد. يعني ميتوان گفت اينكه وزارت مالیهء افغانستان از افزایش عواید داخلی کشور حرف می زند، بسيار خوب است؛ اما مهمترين مسئله اين است كه موجودیت فساد اداري، تهديدي است كه مي تواند باعث عدم اطمينان بر مصرف مناسب عايدات شود.

به نظر مي رسد با توجه به همين موضوع است كه در گفته هاي وزير ماليه به اين مسئله نيز اشاره گرديده و آقاي زاخيلوال گفته است كه به منظور ازیاد هرچه بیشتر عواید داخلی افغانستان، برنامه های مشخصي را در زمینهء مبارزه جدی با فساد و آوردن اصلاحات و ارتقای ظرفیت در ادارات، روی دست گرفته اند.

اينكه برنامه هاي مورد نظر وزارت ماليه براي مبارزه با فساد اداري، چه نتيجه اي را به دست خواهد آورد، موضوعي است كه در آينده روشن خواهد شد؛ اما ازدياد عايدات داخلي افغانستان كه بيشتر از گمركات به دست آمده، موضوع بسيار مهم مي باشد. بديهي است كه اگر دولت افغانستان؛ زمينه هاي ترانزيت گاز از تركمنستان به پاكستان و هند، زمينهء ترانزيت برق از تاجكستان به پاكستان و زمينهء ترانزيت كالا از بنادر غربي و جنوبي به كشورهاي آسياي ميانه را فراهم كند و يا از معادن افغانستان استفادهء مناسب انجام دهد، عايدات افغانستان مي تواند بيش از چند برابر شود.

 

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد