گزارش

284
۲۵ میزان ۱۳۹۵
نویسنده: نعمت الله طنین

سقوط شهرها در کوزه‎های خالی آب

کارشناسان هشدار می‎دهند همزمان با تخلیه کوزه‎های آب در زیر زمین، علاوه بر این که شماری از شهرها با کمبود آب روبه‎رو خواهند شد، بیم آن می‎رود که گودال‎ها و حفره‎های بزرگ و عمیقی در زیر زمین تشکیل شود. آنان تصریح می‎کنند در صورت خالی شدن کوزههای طبیعی آب و شکل‎گیری گودال‎های بزرگ در زیر پوست زمین، برخی از شهرها با وقوع زلزله نه چندان قدرتمند تا عمق این گودال‎ها سقوط خواهند کرد. نشست تدریجی این زمین‎ها بدون وقوع زلزله، از دیگر هشدارهایی است که کارشناسان محیط زیست در صورت تخلیه کوزه‎های آب در زیر زمین مطرح می‎کنند.
به عقیده کارشناسان، حفره‎هایی که در بعضی از نقاط زمین ایجاد شده است، ناشی از تخلیه آب‎های زیر زمین در این مناطق است. با خشک شدن آب‎های زیر زمین، گودال‎هایی ایجاد می‎شود که به گفته آنان هر آن احتمال نشست این گودال‎ها وجود دارد. زلزله و انفجارهای مواد معدنی، عواملی دانسته می‎شود که راه را برای سقوط گودال‎ها و حفره‎های زیر زمین هموارتر می‎کند.
حسن غلامی، ماستر محیط زیست، می‎گوید: «از آن جا که کابل به شکل غیرمعیاری رشد نموده، سیستم آب‎رسانی آن به شکل سنتی اسـت و هــر کس به خاطر آب آشامیدنی چاه‎های عمیق و نیمه عمیق حفر کرده است، امکان دارد روزی همین منابع حیات، مشکل بزرگی را برای آنان ایجاد کند.» به گفته وی، رشد سرسام‎آور جمعیت در کابل و استفاده بی‎رویه از آب‎های زیر زمینی در این شهر، در هیچ جای دنیا، سابقه و مانند نداشته است. غلامی تأکید داشت علی‎رغم خطراتی که از این دو ناحیــه در کـابــل وجود دارد، کسی تا هنوز در خصوص کنترول جمعیت و جلوگیری از استفاده بی‎رویه آب‎های زیر زمینی در این شهر، فکر نکرده است. این کارشناس محیط زیست، می‎گوید به لحاظ قانونی، وزارت انــرژی و آب، مسوولیت دارد از چگونگی استفاده از آب‎های زیر زمینی و حفر خودسرانه چــاهها در کــشــور جلــوگیــری کند. اما این وزارت تــا هنـــوز در قبــال حفاظت از آب‎های زیر زمینی برنامه مشخصی ارایه نکرده و از خطرات ناشی از خشکیدن کوزه‎های طبیعی آب نیز به مردم اطلاع‎رسانی نکرده است. حسن غلامی می‎گوید: «حکومت باید به این موضوع توجه جدی نماید؛ زیرا احتمال دارد تا ده سال آینده تمام ذخیره‎گاه‎های آب در کابل خشک شود و حفر‎ه‎های بزرگی در نقاط مختلف شهر ایجاد شود.» به باور وی، در صورت خشک شدن آب‎های زیر زمینی و ایجاد گودال‎های بزرگ، فاجعه انسانی و اقتصادی بزرگی در انتظار مردم خواهد بود.
از سـویــی هــم، شــمـاری از استادان پوهنځی محیط زیست بدین باور اند که افغانستان از جمله کشورهایی است که در معرض خطــر خـشـک‎سالی قرار دارد و به دلیل استفاده بی‎رویه از آب، در آینده نه چندان دور، ذخیره‎گاه‎های آبی که در عمق ۱۰۰ تا ۱۲۰ متری زمین قرار دارد، خشک خواهد شد. دوکتور نوراحمد آخندزاده، رییس پوهنځی محیط زیست پوهنتون کابل، با تأیید صحبت‎های غلامی گفت که مقاومت و بقای ذخیره‎گاهای آب در زیر زمین، بستگی به آب‎های سطحی دارد، که در شرایط فعلی به دلیل کاهش میزان باران‎های موسومی، این آب‎ها نیز خشکیده است.
استاد آخندزاده در مورد این که خشک شدن کوزه‎های زیر زمین سبب تشکیل حفره‎ها و سقوط بعضی از نقاط شهر کابل در درون این حفره‎ها خواهد شد یا خیر، گفت: «تحقیقات جیولوژیکی انجام شده نشان می‎دهد که کابل از احجار سخت تشکیل شده و در برابر زلزله و بعضی فشارهای طبیعی، نسبت به سایر نقاط کشور از مقاومت‎ بالایی برخوردار است.»
به گفته این استاد محیط زیست، رشته کوه‎هایی که اطراف شهر کابل را احاطه کرده و در اعماق زمین این شهر، احجار سخت خوابیده است، مانع از فرونشستن این شهر در صورت تخلیه آب‎های زیر زمینی آن خواهد شد. وی اما علاوه کرد احتمال دارد سایر نقاط کشور از جمله شهر مزار شریف در ولایت بلخ، دشت‎های نیمروز و هلمند، نتوانند در برابر خشک‎سالی‎ها و احتمال سقوط در گودال‎های زیر زمین، مقاومت کنند.
این استاد پوهنځی محیط زیست پیشنهاد می‎کند که حکومت برای پیش‎گیری از خشک شدن ذخایر آبی باید آب‎های سرگردانی چون دریای پنجشیر و غوربند را به سمت کابل هدایت کند، تا مردم از آن استــفــاده کنـنــد. بــه گـفـتــه استــاد آخندزاده، هر چند این کار از یک سو هزینه‎بر و از سوی دیگر زمان‎گیر است، اما راه دیگری جز این وجود ندارد و حکومت باید در این مورد به طور فوری اقدام کند. آخندزاده تأکید کرد که آب همانند معادن کشور باارزش است و نباید مردم و حکومت در این مورد بی‎توجهی کنند.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد