تحلیل و دیدگاه

180
۲۸ حوت ۱۳۹۵
نویسنده: کلید

روزگار زار خبرنگاران

براساس پیشنهادهایی از ســوی مجـامــع مختلف خبــرنــگـاری و اتحــادیـه‎هــای رســانـه‎یــی کـشـور، بیستوهفتم مــاه حــوت، روز خبــرنـگـاران نام گرفته است. هرچند این روز تاکنون از فلترهای بروکراتیک عبور نکرده تا وارد جنتری رسمی کشور شود، ولی به صورت نمادین توسط بسیاری از نهادهای رسانه‎یی مورد تجلیل قرار می‎گیرد.
این روز، بهانه و بستری است برای طرح خواسته‎های برحق و حقوق مسلم کسانی‎ که در میان خشونت‎های مرگبار، بیرق آزادی بیان را بلند نگه داشته‎اند. امسال نیز روز خبرنگاران در حالی فرا رسید که سال گذشته‎ میلادی برای خبرنگاران، خشن و خونین گزارش شد.
یافته‎های نظرسنجی یک نهاد مدافع رسانه‎یی نشان می‎دهد که سال ۲۰۱۶ خونین‎ترین سال برای خبرنگاران بوده است. مسوولان نهاد حمایت از رسانه‎های آزاد (نی) در پایان سال میلادی گذشته اعلام کردند در سال ۲۰۱۶ به صورت مجموعی ۴۱۵ مورد خشونت علیه خبرنگاران رخ داده است. به گفته آن‎ها، از این میان، ۱۴ مورد قتل، ۳ مورد بازداشت، ۲۳ مورد زخمی، ۴۳ مورد لت و کوب و ۳۳۸ مورد تهدید است. بر اساس گزارش این نهاد، میزان خشونت علیه خبرنگاران در این سال، نسبت به سال ۲۰۱۵ میلادی، بیش از ۴ درصد افزایش را نشان می‎دهد.
این مسأله تنها یک بخش از رنج خبرنگارانی است که همه ساله میزان تلفات شان رو به افزایش است. جامعه خبرنگاری در بسترهای شغلی نیز از مشکلات متعدد و معضلات متفاوتی عذاب می‎بینند. نبود بستر کاری مناسب و مطلوب، عدم مصوونیت شغلی، عدم برخورداری از امتیازات کاری چون بیمه، معاش مناسب، حق تقاعد و… همگی از جمله مواردی است که کار خبرنگاری را در کشور دشوار ساخته است.
افــزون بــر ایــن مــوارد، نبود آزادی کامل بیان، خودسانسوری، عـدم دسترسی به معلومات موثق و دست اول و… همگی از چالش‎های جدی فرا روی کار خبرنگاری در کشور است. این در حالی است که مقام‎های دولتی و نهادهای حمایت از رسانه‎ها و خبرنگاران، تنها به شعارهای میان‎خالی اکتفا نموده و با ارائه‎ فرمایشات سمبولیک، صـدای شــان را در دفاع از خبرنگاران بلند می‎کنند.
بنابراین، باید این روز، سکـویــی بــرای بلنـد کــردن صدای خبرنگارانی شود که با این مشکلات دست و پنجه نرم می‎کنند. به نظر می‎رسد بهتر آن است تا حقوق خبرنگاران در چهارچوب حقوقی انسانی و در مجموعه اصولی تعریف و عملی شود که حقوق ارتباطات را در بر گرفته و دارای پشتوانه‎‎های حقوقی در اسناد ملی و بین‎المللی باشد. حقوق ارتباطات به مجموعه‎ای از اصول و قواعدی اطلاق می‎شود که حاکم بر فضای ارتباطات است و این فضا شامل تمام موضوعات ارتباطات- اعم از عناصر ارتباط، وسایل ارتباط و اطلاعات موجود در یک ارتباط- می‎شود. به گفته یک دانشمند علوم ارتباطات، “حقوق ارتباطات به مجموعه‎ای از رویه‎ها و قواعدی اطلاق می‎شود که به قاعده‎مند کردن تلیفون، شامل شبکه‎های پیشرفته تلیفونی، پخش رادیو و تلویزیون، ارتباطات رادیویی و بیسیم و ارتباطات ماهواره‎یی می‎پردازد.”
هرگاه خواسته‎های حقوقی و امتیازات مشخص خبرنگاران در این چهارچوب طرح و از نهادهای مسوول و مرتبط خواسته شود، به صورت بهتری قابل دسترس بوده و راهکارهای عملی‎تری قابل تحقق خواهد شد. از سوی دیگر، وقتی حقوق خبرنگاران با استناد به اسناد بین‎المللی و مـواد حقوقی مشخص و مطرح ارائه شود، حمایت‎هایــی از جانـب مجامع بین‎المللی و جامعه جهانـی نیــز بــه دست خـواهد آمد. اگر چنین چهارچوب حقوقی در چنین روزی مطرح شود، شرایط بهتری برای برقراری روابط خبرنگاران افغانستان با سایر نهادهای بین‎المللی نیز ایجاد خواهد شد. این در حالی است که تاکنون خبرنگاران افغانستان به صورت تافته‎های جدابافته و در یک جزیره‎ جداگانه به سر می‎برند. به این معنا که نهاد واحد و مشخصی وجود ندارد تا کانال ارتباطی مستحکمی را با نهادهای دولتی و مجامع بین‎المللی ایجاد نماید.
دقیقاً همین نکته است که باعث ایجاد تزلزل در نهادهای خبرنگاری شده و چنددستگی مهلکی را در میان آن‎ها به وجود آورده است. هم اکنون تنها در کابل شاید چند اتحادیه خبرنگاری باشد که هرکدام ساز خود را زده و صدای واحدی برای طرح تقاضاهای منسجم وجود ندارد.
این مسأله به صورت فزاینده‎ای خاستگاه‎‎‎های حقوقی خبرنگاران را لطمه زده و باعث شده است تا چهارچوب حقوقی مطلوبی در قالب یک بسته‎ مفصل و دارای اصول مناسب طرح و عملی نشود. با این حساب، پیشنهاد می‎گردد تا روز خبرنگاران، به مثابه‎ بستری برای انسجام نهادهای خبرنگاری و طرح خواسته‎های آن‎ها به صورت متحدانه مورد استفاده قرار گیرد. شکی نیست که در غیر این صورت، روزگار زار خبرنگاران به شکل کنونی آن باقی مانده و این پرچم‎داران آزادی بیان، کماکان گرفتار چالش‎های اشاره شده باقی خواهند ماند.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد