تحلیل و دیدگاه

821
۸ حوت ۱۳۹۵
نویسنده: کلید

تاپی؛ راهی به سوی ثبات، توسعه و هم‎گرایی

پروژه خط انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان و پاکستان به هند، پس از سال‎ها تأخیر و انتظار، روند عملی به خود گرفت. قرارداد کار دو مرحله‎ای آن سه شنبه هفته گذشته امضا شد. این پروژه، قرار بود در سال ۲۰۱۷، یعنی امسال، نهایی و برای بهره‎برداری آماده شود اما ناامنی در مسیر انتقال پروژه، عدم توافق کشورها و موانع دیگر، تأخیر چندین ساله در اجرای این پروژه را به دنبال داشت.
این پروژه، به طول ۱۷۳۵ کیلومتر از”گلکنش” ترکمنستان وارد خاک افغانستان و سپس با عبور از پاکستان به مقصد نهایی خود که هندوستان است، خواهد رسید. این پروژه، ۴٫۷ ملیارد دالر هزینه در بر خواهد داشت که بیشترین هزینه‎ آن را بانک انکشافی آسیا پرداخت می‎کند. به گفته غزاله حبیب‎یار، سرپرست وزارت معادن و پترولیم، پایپ‎لاین این پروژه ظرفیت انتقال ۳۳ ملیارد مترمکعب گاز را در سال خواهد داشت که بالغ بر ۴۰۰ ملیون دالر نیز از بابت ترانزیت گاز در قلمرو افغانستان عاید کشور خواهد شد.
آنچه مسلم است این که پروژه مهم تاپی که دارای اهداف مهم اقتصادی است، دارای اهمیت و فواید اجتماعی و منافع همگانی دیگری برای کشورهای ذی‎دخل میباشد؛ ایجاد اشتغال، توسعه ترانسپورت و ارتباطات، ایجاد ساختارهای جدید اجتماعی و بهرمندی از خدمات دیگر آن، از نتایج خوب خط انتقال گاز تاپی است. این پروژه برای افغانستان یک دهلیز مهم اقتصادی و تجاری میباشد که با تطبیق آن برخی از پروژه‎های دیگری اقتصادی، چون پروژه انتقال برق، احداث خط آهن، تأسیس پارک‎های صنعتی و انتقال فایبر نوری نیز عملی خواهد شد. مراد امانوف، رییس شرکت تاپی لمتد، در نشست خبری امضای تفاهمنامه مربوط به این پروژه، اظهار داشت که پروژه تاپی نه تنها سود اقتصادی بلکه پیشرفت اقتصادی و ثبات اجتماعی در منطقه نیز را به همراه خواهد داشت.
شکی نیست که سود پروژه نصیب تمام کشورهای مشارکت کننده در این پروژه خواهد شد و پیامد مهم آن نیز ثبات و توسعه کشورهای منطقه از جمله افغانستان است. این همان چیزی است که پیش از این در سخنان رییس جمهور نیز مورد اشاره قرار گرفته بود. محمداشرف غنی در یکی از سخنانش تصریح کرده بود که “درست است تاپی یک شاهراه است برای انتقال گاز، اما در حقیقت تاپی یک دیدگاه است؛ چرا که ما اعتقاد داریم یکی از مهم‎ترین سرمایههای افغانستان موقعیت جغرافیایی آن است که بعد از ۲۰۰ سال این موقعیت جغرافیایی به بهترین نحوه به کار گرفته میشود. تاپی در قدم اول، تغییر این دیدگاه است که افغانستان از یک نقطه تضاد به یک نقطه همکاری منطقهیی و بین‎المللی مبدل میشود. استقبال ملت از این پروژه نیز ناشی از این دیدگاه است و آرزوی من این است که این دیدگاه را ملت افغانستان به تمام دنیا نشان دهند.”
در این میان، مهم‎ترین چالش پروژه تاپی، نقش هند و پاکستان و مناقشات جاری میان این دو کشور است. هند با حدود ۱ ملیارد و ۲۰۰ ملیون نفر جمعیت پس از همسایهاش چین پرجمعیتترین کشور دنیا به حساب میآید. این کشور به لحاظ انرژی دارای ذخایر اندکی است. کمبود انرژی برای اقتصاد این کشور که بیشترین رشد را اکنون داراست، عامل تهدید به شمار میآید و توجه هند را به نفت و گاز کشورهای آسیای میانه بیشتر جلب کرده است. اما کشورهای آسیای مرکزی با هند مرز مشترک ندارند، علی‎‎رغم آن به لحاظ جغرافیایی این منطقه یکی از نزدیک‎ترین منابع نفت و گاز برای هند به حساب می‎آید. میان کشورهای آسیای میانه و هند، افغانستان و پاکستان قرار دارد. هند برای دستیابی به منابع انرژی آسیای میانه مجبور است با این دو کشور مصالحه کند. برقراری ثبات و امنیت در افغانستان و مبارزه علیه تروریزم، بخشی از سیاست استراتیژیک هند در منطقه به حساب میآید.
از سوی دیگر، پروژه تاپی برای افغانستان نیز آن قدر اهمیت دارد که حتا برخی از مخالفان مسلح دولت کنونی نیز رسماً اعلام کرده‎اند، با احداث این خط لوله گاز موافق هستند و آن را حمایت میکنند. بنابراین، آغاز عملی این پروژه را می‎توان بستر ثبات و توسعه برای همگان تلقی کرد. لذا مشارکت در پیش‎برد آن منافع همگانی را در پی داشته و باید از سوی کشورهای شریک در این پروژه تسریع و تسهیل شود.  با این وصف، شایسته خواهد بود تا کشورهای شریک در این پروژه، برای زمینه‎سازی و عملی شدن این پروژه تلاش‎های روزافزون شان را به کار انداخته و زمینه‎ ثبات، توسعه و هم‎گرایی بیشتری را در قالب همکاری‎های اقتصادی فراهم کنند. بدون شک، ظرفیت چنین کاری وجود دارد که کشورهای همسایه افغانستان، همیاری در پرتو تعاملات اقتصادی را آغاز کنند؛ کاری ‎که سایر کشورها و حوزه‎های اقتصادی از دیرباز آغاز کرده‎اند و اکنون به مراحل بالایی از رشد، انکشاف، ثبات و توسعه دست یافته‎اند.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد