دیدگاه

626
۲۱ حمل ۱۳۹۰
نویسنده:

بودجهء ‏ملي؛ سابقه تاريخي و اولويت ملي

 

تنظيم بودجه‏ملي در هركشور، از امور مهم و حياتي است كه شاهراه‏هاي اصلي ادامهء حيات جامعه را مشخص مي‏سازد. بودجه‏ملي در واقع تضمين كنندۀ رشد، شكوفايي و فراهم آوري شاخص‏هاي رفاه و آسايش اجتماعي مردم است. توجه دقيق به بخش‏هاي عادي و انكشافي بودجه‏ملي مي تواند كشوري را به آسايش و آرامش برساند و بي توجهي به آن نيز منجر به بحران خواهد شد. امروزه در بسياري از كشورها تنظيم بودجه، جزء وظايف نهادهاي مالي حكومت بوده كه در افغانستان اين نقش را وزارت امور ماليه به عهده دارد.

تنظیم بودجه و تصویب آن از طریق پارلمان از سال ۱۳۴۴ میلادی در انگلستان معمول شد. اين تعامل قانوني به تدريج در ساير كشورها نيز شكل رايج به خود گرفت كه امروزه به روال قانوني تبديل گرديده است. در نظام جدید سیاسی، تصویب بودجه در شورای ملی درماده های ۹۸- ۹۹ و ۱۰۰ قانون اساسی، شکل قانونی گرفته که باید در چهارماه آخر سال برای تصویب در شورای ملی فرستاده شود.

لايحه بودجه‏ملي بايد قبل از فرارسيدن سال مالي آينده به تصويب رسيده و به حكومت ارجاع داده شود، اما اين امر حد اقل در دوسال اخير اجرايي نشده و تأخير قابل ملاحظهء در آن رونما 'گردیده است. دور و تسلسل های پيش آمده در كار دو مجلس (سنا و ولسي جرگه) با بخش اجرايي دولت، منجر به تأخير بيش از اندازه در تصويب بودجه گرديده است.

شوراي ملي بايد با نگاه تخصصي و كارشناسانه، بودجه را مورد مطالعه قرار داده و نقيصه‏هاي آن را به حكومت گوش زد نمايد. متأسفانه كه ولسي جرگه افغانستان از داشتن چنين نيروي تخصصي بهرمند نبوده و بنا به اعتراف اعضاي اين نهاد، نيروي متخصص در اين نهاد كمتر وجود دارد. اين مشكل نيز از آن رو ناشي مي شود كه معمولاً در هر كشوري يك نهاد تقويتي و ظرفيت سازي به شكل تخصصي براي پارلمان ها وجود دارد، ولي جاي چنين نهادي در كنار شوراي ملي افغانستان خالي ديده مي شود.

از سويي هم ضروري است تا نهاد تنظيم بودجه در حكومت، معيار تنظيم بودجه را مبتني بر برنامهء دقيق انكشافي طولاني مدت تنظيم نمايد. برنامه انكشافي و توسعه در كشورهاي رو به توسعه حد اقل به صورت پنجساله تنظيم مي گردد كه افغانستان فاقد چنين ميكانيزم مي باشد. دليل آن نيز اين است كه بودجه انكشافي افغانستان به كمك‏هاي خارجي وابسته بوده و صلاحيت مصرف آن را نيز اين كشورها به دوش دارند.

بنابراين، افغانستان در خصوص تنظيم و تصويب بودجه به شكل معياري با مشكلات فراواني رو برو مي باشد. بن‏بست‏هاي موجود زماني رفع خواهد شد كه نهادهاي دولتي در كشور از يك سو تخصص لازم را كسب نموده و از جانبي هم اقتصاد افغانستان از وابستگي خارج شود. بدون رسيدن به چنين جايگاه، تصويب و تنظيم بودجه همواره با مشكلاتي همراه خواهد بود.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد