تحلیل

201
۲۲ حوت ۱۳۸۸
نویسنده:

بررسی و تحلیل رویدادهای سال ۱۳۸۸ از کلید

اینک آخرین روز های سال ۱۳۸۸ را پشت سر میگذرانیم. سالی که با نشیب و فراز های بسیاری رو به رو بود. مردم افغانستان یکی از بلا دیده ترین مردم جهان است که اکثر شان درین سال نه برای زندگی کردن که برای زنده ماندن تلاش نمودند. 

درین سال انتخابات دوم ریاست جمهوری و شورا های ولایتی در ۲۹ اسد بعد از بگو مگو ها و تعویق  برگذاری انتخابات به راه افتاد که دران حامد کرزی بیشترین رای را به دست آورد و با اینکه کمیسیون شکایات برخی از رای او را باطل اعلان کرد و قرار شد تا این انتخابات در دور دوم میان کرزی و داکتر عبدالله برگذار گردد، اما به علت عدم شرکت داکتر عبدالله این انتخابات درین دورصورت نگرفت و کمیسیون انتخابات حامد کرزی را به عنوان رئیس جمهور افغانستان اعلان کرد.

کرزی  بار دیگر با به قدرت رسیدن ، سیاست مصالحه با طالبان را اعلان نمود که بسیاری آنرا همگامی با سیاست انگلیس در افغانستان دانسته، لذا به پیشنهاد براون صدراعظم انگلیس کنفرانس لندن بر گذار و دران این طرح به تائید برخی از کشور های شرکت کننده رسید.

اما ایالات متحده امریکا با این طرح به کراهت دیده، مقامات سیاسی آن کشور اعلان کردند که در صورتی برای طالبان میانه رو جایی برای عفو وبخشش وجود داشته میتواند که قانون اساسی افغانستان را بپذیرند. قومندان امریکایی ناتو و ائتلاف در افغانستان، اعلان کرد که تا زمانی طالبان در میدان نبرد افغانستان ضعیف نشوند به مصالحه تن نخواهند داد. ایران این کنفرانس را تحریم کرد و پاکستان اعلان کرد که به شرطی  دولت افغانستان را  درین راستا یاری میرساند که از نفوذ هند در افغانستان بکاهد. کرزی به عربستان سعودی رفت و از شاه آنکشور خواست تا این مذاکرات را رهبری و هدایت کند، اما وزیر خارجۀ سعودی اعلان کرد که دولتش زمانی درین مذاکرات نقش ایفا خواهد کرد که طالبان از القاعده جدا شوند و این را هم گفت که سالهاست با طالبان هیچگونه رابطه ای ندارد. طالبان این پیشنهاد را رد کردند و با حمله بر فروشگاه بزرگ افغان در مرکز شهر و چند قدمی ارگ نشان دادند که دشمنان خونی مصالحه میباشند.

درین میان نام پنج تن از سران سابق طالبان از لست سیاه حذف شد و بعد ۲۰ تن از سران طالب  به شمول ملا برادر، فرد دوم طالبان، در پاکستان توسط نیرو های پاکستانی دستگیر شدند. قرار است جرگۀ درین مورد در ۹ ثور سال آینده با شرکت ۱۵۰۰ نفر در کابل دایر گردد. طالبان درین سال قادر شدند که سطح فعالیت  شانرا از جنوب به شمال کشور گسترش دهند و ادعاهای صورت گرفت که طیاره های نامعلومی نیرو های طالبان را به شمال افغانستان انتقال میدهند که بعد امریکایی ها آنرا رد کردند و جنگ در کندز و بغلان شدت یافت و با بمباران چند تانگر توسط فرمان آلمانها جان حدود ۱۶۰ تن گرفته شد و بالاخره این قومندان از سوی دولت آلمان برکنار و وزیر دفاع آن کشور استعفا داد و برای خانواده های این کشته شدگان کمک های از سوی دولت آلمان صورت گرفت.

درین سال رقابت میان هند و پاکستان در افغانستان تا جایی بالا گرفت که یکبار حملۀ انتحاری بر سفارت هند در کابل سیصد کشته و زخمی داد و بار دیگر حمله بر مهمانخانه هندی ها در نزدیکی سیتی سنتر باعث کشته و زخمی شدن ۷۰ تن گردید که درمیان کشته شدگان ۹ فرد هندی نیز قرار داشت.

با اینکه پاکستان درین سال به حمایت از طالبان ادامه داد، اما طیاره های بی پیلوت امریکایی بیت الله مسعود و بعد جانشین او حکیم الله مسعود را به قتل رسانده، همچنان حملۀ هلیکوپتر های پاکستانی درمهمند ایجنسی باعث قتل مولوی فقیرمحمد، مولوی ضیا الرحمن و ملا فتح محمد، سه تن از رهبران طالبان پاکستانی شد و با تصمیم اردوی پاکستان مبنی بر حمله بر وزیرستان بخش اعظمی از نیرو های القاعده  از وزیرستان به یمن رفتند و تلاش ها برای جانشینی لشکر طیبه به جای القاعده در پاکستان جریان یافت که هم به ستراتیژی بعدی پاکستان کمک کند و هم از احساسات کشور های عربی که دوستان نزدیک پاکستان اند، نسبت به آنکشور بکاهد.

ایران با وجودیکه درین سال به سیاست «افغانستان درگیر و ضعیف» ادامه داد و از کمک هایش برای طالبان در غرب افغانستان نکاست، اما با یک عملیات هوایی که دران استخبارت پاکستان، اطلاعات ایران را کمک کرده بود، توانست مالک ریگی را که ازدوبی به ترکمنستان پرواز میکرد، در میدان هوایی بندر عباس پیاده و دستگیر نماید.

مالک ریگی رهبر گروه جندالله ایران بود که در ایالت بلوچستان ایران بر ضد پاسداران به خاطر آزادی بلوچهای آن منطقه میجنگید.  ایران همچنان به تحریک طالبان جهت جلوگیری از کار بند سلما  بر دریای هریرود که به وسیلۀ هندی ها در ولسوالی چشت ولایت هرات جریان دارد، تلاش کرد و تا حدی کار این بند را مختل نمود.

درین سال ۱۳۸۸ بازهم تلفات ملکی فوق العاده زیاد بود که از اثر عملیات نیرو های خارجی در افغانستان و عملیات انتحاری و انفجاری طالبان به وجود آمد. با اینکه جنرال مک کریستال درین سال تلاش کرد تا رقم تلفات ملکی را از سوی نیرو هایش در افغانستان کاهش بدهد، اما این رقم بازهم نسبت به ۱۳۸۷ بالا تر بود. زرع مواد مخدر درین سال نسبت به سال های قبل کمتر بود و به ۶۹۰۰ تن رسید. اما اعلان شد که مافیای مواد مخدر درین سال ۱۳هزار تن مواد جهت پروسس تریاک به هیروئین از مرز های پاکستان وارد افغانستان کرده اند.

درین سال ریچارد هالبروک اعلان کرد که ستراتیژی قبلی امریکا در مورد مهار مواد مخدر  در افغانستان با دوو نیم ملیارد دالری که درین راستا به مصرف رسانده بی نتیجه بوده و به این خاطر بعد ازین به تولید مواد مخدر که توسط دهقانان فقیر افغانستان صورت میگیرد، کاری نداشته، تلاش خواهد کرد که بخش های دیگر زراعت افغانستان را تقویت نماید که دهقانان خود به خود  از زرع تریاک روگردان شوند، اما قاچاقجیان را هدف قرار خواهند داد.

درین سال مخالفان دولت افغانستان تلاش کردند تا مانع رفتن شاگردان به مکتب شوند و در طول این سال حدود ۵۰۰ مکتب را مورد حمله قرار دادند و به این ترتیب قادر شدند تا نیمی از شاکردان را از رفتن به مکتب باز دارند و جفای عظیمی در حق تعلیم و تربیۀ اولاد وطن روا دارند، درین حال اعلان شد که امسال بیش از ۵۰ هزار فارغ صنف دوازده بعد از سپری نمودن امتحان کانکور در موسسات تحصیلات عالی کشور جذب خواهند شد و حد اقل دوازده موسسۀ تحصیلات عالی با ۱۱ هزار محصل نیز امسال فعالیت خواهند داشت و صد ها محصل به صورت رسمی و شخصی جهت تحصیل به بیرون از کشور رفته که بیشترین آن در موسسات تحصیلات عالی هندوستان به تحصیل اشتغال دارند و این روند در سال آینده نیز ادامه خواهد یافت.

 با اینکه گفته شد، در ولایاتی چون نیمروز و تخار سطح مرگ و میر مادران به شدت کاهش یافته، اما بازهم یونسف اعلان کرد که در افغانستان روزانه حدود ۶۰۰ طفل کمتر از پنج سال و ۵۰ مادر درجریان ولادت، روزانه جان میدهند و به این صورت ادعای آقای فاطمی وزیر صحیه پیشین که گفته یود، ۸۵ درصد مردم افغانستان زیر پوشش صحی قرار دارد را به چالش سختی رو به رو ساخت واین چالش تا حدی در سال آینده نیز وجود خواهد داشت.

فساد اداری همچنان درین سال بیداد میکرد. تشکیل کمیسیون عالی مبارزه علیه فساد اداری راه به جایی نبرد و درین کاهش هیچ اثری به جا نگذاشت، درین سال اعلان شد که افغانها سالانه دو نیم ملیارد دارد را  جبرا در فساد اداری به مصرف میرسانند و با اینکه آقای صاحبی شاروال کابل به این خاطر از کار برکنار و به حبس محکوم گردید، اما این بر رسی و مبارزه در همانجا خاتمه یافت و هزاران فاسد دیگر بی دغدغه به کار شان ادامه دادند .

بیکاری و فقر مردم  افغانستان همچنان ادامه یافت و با ۶۰ درصد زیر خط فقر، جوانان بسیاری برای فروش نیروی کار شان عازم بیرون از کشور شدند. آخرین آمار نشان میدهد که امسال در میان جوانان فراری ۴۰ در صد آنان را جوانان افغان تشکیل میدادند. درین میان حوادث دلخراش مرگ و میر مهاجران در مسیر آوارگی که در مرز با پاکستان، ایران و استرالیا اتفاق افتاد، جان افغانهای بسیاری را گرفت، در فرانسه خانه های آوارگان در حومۀ پاریس در جنگلی از میان برده شد و جوانان زیر سن ۱۵ سال در روم پایتخت ایتالیا از میان  میترو و محل عبور فاضلاب  به وسیلۀ پولیس آن کشور دستگیر شدند.

با اینکه درین سال تلاش های جهت اعادۀ حقوق زنان صورت گرفت و این تلاش ها حد اقل از توشیح قانون احوال شخصیه که دران برای زن حقوق قرون وسطایی قایل شده بود، جلوگیری کرد و زنان در عرصه های دیگر تبارز های داشتند، اما به علل گوناگونی خود کشی زنان همچنان ادامه یافت، خود سوزی و تجاوز بر زنان و دختران نسبت به سال قبل بیشتر شد و دختران بسیاری از تحصیل بازماندند. تهدید های که همچنان ادامه دارد و برای پایان آن  به زودی راهی به نظر نمیرسد.

افغانستان در سالی که گذشت در عرصۀ سپورت دستاورد های قابل توجهی داشت. در المپیک برای اولین بار افغانها مدال گرفتند و نام افغانستان در لست برندگان ثبت گردید و در فوتبال جنوب اسیا برای بار اول درجه گرفت و در باسکتبال از سد تمام این کشور ها گذشت و اول شد. ورزش کاران ما مخصوصا در کرکت دستاورد های باورنکردنی داشتند و تیم کرکت ما قرار است چندی بعد در مسابقات کرکت جهانی شرکت کنند که قدم بزرگی در راه موفقیت ورزش افغانستان به حساب می آید.

رسا نه های های افغانستان در سالی که گذشت وسعت بیشتری یافت که نسبت به سال قبل در وظایف شان موفق تر بودند. اما تلاش ها جهت مهار و محدود کردن رسانه ها همچنان ادامه یافت تا اینکه وزارت اطلاعات و فرهنگ با دفتر سخنگویی ریاست دولت ، یک مصوبۀ چهار فقره ای را به امضا رسانده که گرچه خبرنگاران را از ورود به محل عملیات نظامی محروم نمیسازد، اما شرایط وضع شده درین مصوبه، راه های بسیاری را بر خبرنگاران در جریان گزارشدهی عملیات بسته کرده وبه این صورت در آخرین روز های این سال به نوعی لگام بر آزادی بیان با مهارت خاصی از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ زده شد.

اینک با چنین وضعیتی مردم افغانستان به پیشواز سال جدید میروند و تصمیم دارند تا آنرا با غرس هرچه بیشتر نهال و استفاده از آبهای خدادادی در سرتاسر کشور تجلیل کنند. اما اینکه درین چند سال مخصوصا برای شهر کابل در بخش نهال شانی تبلیغات بسیاری گردید و آمار نجومی از خریداری نهال و غرس آن اعلان شد ولی به علت عدم پیگیری و نبود آب در شهر کابل بسیاری ازین نهال ها خشکیده و درین مدت کابل قادر به سبز شدن نشد که این از همان نارسایی های مزمنیست که متاسفانه دامنگیر این شهر است و هر شاروالی آمد و گفت و رفت ولی بیچاره کابل به بستر سبز روزگار مبدل نشد، چون هنوز امیدش به جاست، ببینیم که شاروال جدید چه گلی به آب خواهد داد.   

 

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد