و سایر مطالب

425
۱۱ سنبله ۱۳۹۴
نویسنده:

بالاخره شکایت به سازمان ملل

صدای تنش میان دولت‎های کابل و اسلام‎آباد هرازگاهی دمار از روزگار مردم دو کشور درآورده و عناصر حاکم بر سرنوشت سیاسی وادار می‎سازد تا ساکنان دو سرزمین را قربانی اهداف سیاسی خویشتن نمایند. تنش‌آفرینی اما از جانب پاکستان بیشتر بوده و دولت نوپای کابل که از دل یک بحران سیاسی متولد شده است، ناگزیر بوده تا همواره در برابر این سیاست‎های آسیب‎رسان اسلام‎آباد سردرگم باقی بماند. زیرا دولت‎مردان اسلام‌آباد از یک‎سو لاف دوستی می‎زنند و از سوی دیگر مظنون درجه اول حمله‎های انتحاری است که همواره خون مردم ملکی و نظامیان و غیرنظامیان افغانستان را برزمین می‎ریزند. حمله‎های مرگبار در پایتخت، حضور نظامیان پاکستانی در صفوف مخالفان مسلح دولت افغانستان و راکت‎اندازی‎ها در نقاط سرحدی کشور از جمله مواردی می‎باشد که شاهرگ‎های امنیت و ثبات افغانستان را بریده و مجال هرگونه فعالیت‎های اقتصادی را از دولت کابل باز ستانده است.
همین مسأله نیز باعث شده است تا برخی از آگاهان، همسایگی افغانستان را با پاکستان، زخم ناسوری بخوانند که مرحم آن کار آسانی نیست. فرشته شمال، فعال جامعه مدنی و عضو جنبش زنان آزاداندیش، می‎گوید: “این تنها افغانستان نیست که در معرض آسیب‎های اهداف مغرضانه و مخربانه‎ سیاسی پاکستان قرار گرفته و همواره دچار تزلزل سیاسی و اجتماعی می‎گردد. کشورهای دیگری نیز چون هندوستان، ایران و آسیای میانه از صدور خشونت مستمر توسط این کشور آرام نبوده و زیان‎های بزرگی را پرداخته و سالانه متحمل هزینه‎های سنگینی می‎شوند. در واقع این کشور به زخم ناسوری در منطقه مبدل شده است که باید برای مداوای آن تلاش دسته‎جمعی صورت گیرد.”
سایر کشورها با تدابیر جدی و سیاست‎های منطقی و منسجم توانسته‌‏اند راهکارهایی را دنبال کنند که کم‎ترین میکروب از زخم ناسور ایجاد شده به بدنه ملی شان سرایت نموده و سهم کم‌تری از آسیب‎های ساری این بیماری مهلک که مرکز آن پاکستان است ببرند. در این میان افغانستان در پرتو نظام سیاسی بی‏ثبات، نبود دیپلوماسی فعال، عدم هماهنگی لازم با جامعه جهانی و همکاری مستمر با منطقه، بیشترین ضررهای ممکن را از وضعیت نابه‎سامان سیاسی – اجتماعی پاکستان دیده است.
این وضعیت در طول تاریخ روابط دو کشور ادامه یافته و در طی یک و نیم دهه‎ اخیر با تخریب‎های بیشتری همراه شده است. در این اواخر نیز با تشکیل حکومت وحدت ملی، سعی صادقانه و تلاش‎های بی‎شائبه‎ای از سوی دولت کابل به ریاست محمداشرف‎غنی صورت گرفت تا شاید پاکستان روش پیشین خویش را تغییر داده و رویکرد بهتری را اختیار نماید، ولی دولت اسلام‎آباد با افشای مرگ ملامحمدعمر، رهبر گروه طالبان و سنگ‎اندازی‎های دیگر فراروی پروسه‎ صلح نشان داد که به هیچ وجه سر سازش با دولت کابل را ندارد.

افکار ضد پاکستانی
وضعیت شهرآشوبی که در این اواخر افغانستان را فراگرفت، شهریاران کابل را بیش از حد تحت فشار افکار عمومی شهروندان قرار داد و باعث شد تا لحن تند و موضع شدیداللحنی علیه پاکستان در پیش گرفته شود. رییس‎جمهور از احتمال قطع روابط سخن گفت، رییس اجرائیه احتمال شکایت به سازمان ملل را قابل تصور دانست و مردم نیز با راه‎اندازی اعتراضات مدنی از سیاست پاکستان ابراز انزجار کردند. در آخرین مورد نیز نورالحق علومی، وزیر امور داخله، اعلام کرد از دولت پاکستان به دلیل دست داشتن در ناامنی‌ها و حملات موشکی‎اش بر برخی از مناطق مرزی شرقی کشور، به شورای امنیت سازمان ملل شکایت خواهند کرد. علومی می‌گوید که حکومت افغانستان از کارنامه‌های پاکستان در حمایت از طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی، نیز در شورای امنیت سازمان ملل شکایت می‎کند. به گفته او، اکنون دولت پاکستان بیش از اندازه از تروریستان حمایت و در امور داخلی افغانستان نیز مداخله می‌کند. اما علومی در مورد زمان شکایت حکومت افغانستان از پاکستان در شورای امنیت سازمان ملل چیزی نگفته است.
برخی از جنبش‎های مدنی نیز علیه سیاست پاکستان شکل گرفته و در حال فعالیت اند که تدوین تومار شکایت از پاکستان به سازمان ملل و جمع‎آوری امضای پنج‎هزار شهروند افغانستان به پای آن یکی از این نمونه‎ها است. بکتاش سیاوش، عضو ولسی جرگه که مسوولیت این فعالیت را به عهده دارد، می‎گوید که این شکایت‎نامه بیانگر احساسات ملی و مردمی در برابر پاکستان است و واکنشی در برابر خاموشی دولت افغانستان که رسالت اصلی حراست از حقوق شهروندان خود را دارد، به شمار می‎رود. مسوولان دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در کابل (یوناما) که این شکایت‎نامه را تحویل گرفته و خوانده‎اند، آن را یکی از کارهای تأثیرگزار دانسته و گفته‎اند که این سخن از جانب مردم افغانستان به گوش مقامات عالی سازمان ملل رسانده خواهد شد.

واکنش اسلام‎آباد و هشدار کاخ سفید
افکار عمومی به شدت علیه پاکستان رقم خورده و خواهان هرگونه فشار بر دولت این کشور است تا دست از حمایت تروریستان برداشته و بیش از این از آنان منحیث ابزار سیاسی استفاده نکنند. صدیقه عارف، مادر سی و شش ساله‎ای که صدای کودک یتیم بازمانده از حمله انتحاری در جلو کلینیک شینوزاده را دیده است که چگونه در نبود مادرش گرفتار غم و اندوه شده، می‎گوید: “وقتی تصویر وی را دیدم اشک در چشمانم حلقه زد و لقمه در گلویم گیر کرد. خواست تمام مردم از دولت این است که عاملان اصلی این حمله‎ها را شناسایی و دولت پاکستان را نیز برای مبارزه با گروه‎هایی که مرکز شان در خاک این کشور است، وادار سازد.”
این وضعیت در اذهان عمومی باعث شده است تا دولت اسلام‌آباد نیز آرام ننشسته و تا اکنون چندبار سفیر افغانستان را احضار و نسبت به سازمان‎دهی افکار ضد پاکستانی در افغانستان هشدار دهد. آخرین بار نیز این احضار در واکنش به تنش‎های مرزی صورت گرفت. هفته گذشته وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیه‎ای اعلام کرد جانان موسی‎زی، سفیر جمهوری اسلامی افغانستان به وزارت خارجه پاکستان احضار شد و این وزارت‎خانه اعتراض خود را درمورد پرتاب راکت از افغانستان که بر اثر آن چهار سرباز پاکستانی نیز کشته شدند، اعلام کرد. در این بیانیه آمده است از سفیر افغانستان درخواست شد از دولت خود بخواهد درباره این حادثه تحقیق کند و نتایج این تحقیقات را در اختیار دولت پاکستان قرار دهد. در بیانیه وزارت امور خارجه پاکستان آمده است پاکستان تروریزم را به هر شکلی که باشد محکوم می‎کند و آماده همکاری با افغانستان در جنگ علیه این دشمن مشترک است. سفیر افغانستان نیز اعلام کرد این پیام را در اختیار مقامات مسوول قرار خواهد داد.
در این میان کاخ سفید نیز سکوت سیاسی‎اش را در این خصوص شکست و جان کری، وزیر امور خاجه این کشور، با نوازشریف صدراعظم پاکستان، به شکل تلیفونی گفتگو کرد. در این تماس تلیفونی وزیر امور خارجه امریکا خواستار افزایش همکاری‎ها میان پاکستان و افغانستان شده است. به گزارش رادیو دولتی پاکستان، صدراعظم این کشور نیز در این تماس تلیفونی، اقدامات انجام شده از سوی اسلام‎آباد را برای کمک به صلح و ثبات افغانستان، با وزیر امور خارجه امریکا در میان گذاشت و تأکید کرد که پاکستان صمیمانه و صادقانه خواستار صلح پایدار در افغانستان است. گفته می‎شود که برخی از اعضای سنای امریکا گفته‎اند که پاکستان در امر مبارزه با تروریزم صادق نیست و اگر این روند اصلاح نشود، احتمال قطع کمک‎ها نیز مطرح است.

نقطه قوت اسلام‎آباد و نقاط ضعف کابل
در این اواخر که پاکستان از صداقت در پروسه‎ صلح سخن می‎زند، تصمیم صادقانه و همکاری جدی از سوی رهبران مذهبی این کشور نیز سر داده شده است. به نقل از تلویزیون جیو، «مولانا سمیع‌الحق» رهبر جمعیت علمای پاکستان شاخه سمیع‌الحق که از وی به عنوان «پدر معنوی طالبان» نیز نام برده می‌شود، در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت که تمام گروه‌های وابسته به طالبان افغانستان آماده مذاکره با دولت هستند. وی افزود که دولت کابل نیز برای ادامه روند مذاکرات صلح آمادگی دارد، بنابراین نباید بیش از این روند صلح در افغانستان را به تأخیر انداخت.
مولانا سمیع‎الحق که از مقبولیت بالایی هم در میان طالبان پاکستان و هم در میان طالبان افغانستان برخوردار است، در گذشته اعلام کرده بود که حاضر است برای حل اختلافات ایجاد شده بر سر انتخاب رهبری جدید طالبان افغانستان، میان جناح مخالف و موافق این گروه میانجی‎گری کند. چندی پیش «مولانا سمیع‌الحق»، حمایت کامل خویش را از رهبر جدید طالبان اعلام کرد و از همه گروه‌های جهادی خواست با کنار گذاشتن اختلافات، «ملااخترمنصور» را به رهبری بپذیرند.
کارشناسان یگانه دلیل غالب شدن پاکستان در برابر افغانستان را هم‎صدایی حلقه‎های تأثیرگذار این کشور دانسته و ضعف دولت کابل را ناشی از عدم انسجام و چندصدایی این دولت می‎دانند. فرزدا رمضانی، تحلیلگر مسایل سیاسی، معتقد است که “در پاکستان، سیاست‎گران، نظامیان و رهبران مذهبی در خصوص پاکستان وحدت نظر دارند، هرچند ممکن است هرکدام اهداف خاصی را دنبال نمایند. به همین دلیل است که قوت موضع سیاسی پاکستان نسبت به افغانستان در خصوص مسایل سیاسی میان دو کشور بیشتر است. زیرا دولت کابل در درون خودش دچار اختلافات شدید بوده و رهبران حکومت وحدت ملی تا هنوز هم روی تقسیم قدرت چانه‎زنی کرده و برای تثبیت قدرت سیاسی شان دست و پنجه نرم می‎کنند. وجود شکاف‎هایی در ابعاد مختلف سیاسی، سمتی، قومی و … نیز دلیل مضاعفی بر ضعف دولت کابل در برابر اسلام‎آباد شده است.”
با این وجود، به باور کارشناسان، یگانه راه حل معضل روابط  با پاکستان، اجماع ملی در افغانستان و جلب همکاری‎های منطقوی و جهانی است. رمضانی حل معضلات منطقوی میان هند و پاکستان و اختلاف بر سر خط دیورند میان کابل و اسلام‎آباد را راه حل اساسی دانسته و بر اجماع جهانی علیه پاکستان تصریح می‎کند.
محمد قره‎باغی، نویسنده و تحلیلگر، نیز تأکید می‎کند که “یگانه راه موفقیت در برابر پاکستان و جلوگیری از زیان‎های مستمری که از این کشور می‎بینیم، ایجاد یک بلوک سیاسی منطقوی و جهانی علیه پاکستان است. زیرا بسیاری از کشورهای منطقه و جهان پذیرفته‏‌اند که پاکستان مرکز هراس‌‏افگنی و محور نشر شرارت است و نباید بیش از این به چنین سیاست خطرناک اجازه عملی شدن داد. اکنون کلید اصلی ایجاد این بلوک سیاسی در دست دولت کابل است که در آینده بتواند از این فرصت به سود خویش و منطقه استفاده مطلوب نماید.”

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد