تحلیل

106
۱۴ دلو ۱۳۸۹
نویسنده:

افغانستان؛ جایگاه مهمی در سیاست روسیه

بعد از آنکه اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۹۱ فرو پاشید و حاصل فروپاشی، ایجاد ۱۴ جمهوری  مستقل بود، جمهوری فدراتیف روسیه به عنوان میراث دار اتحاد شوروی باقی ماند و تغییرات بسیار مهم و ریشه ای در ساختارهای روسیه به وجود آمد. اتحاد شووری که به عنوان یک ابرقدرت مقتدر در رویارویی با غرب قرار داشت، با سیستم تک حزبی و اقتصاد بروکراتیک اداره می شد.

با ایالات متحده رقابت تسلیحاتی داشت و با پیمان ورشو اروپای شرقی را زیر کنترول گرفته بود. اما بعد از فروپاشی، فدراتیف روسیه سیستم تک حزبی را از میان برداشت، اقتصاد بازار را رایج ساخت و جزیی از کشورهای متحد غرب گردید.

امروز فدراتیف روسیه با اینکه نمی تواند در موارد خاصی در تضاد و رقابت با ایالات متحده قرار نداشته باشد، اما در بسیاری از مسایل مهم جهانی و منافع دو کشور متحدانه عمل می کنند. روسها از حضور نیرو های غربی در افغانستان نه تنها استقبال می کنند که در انتقال لوژستیک  آنها به افغانستان کمک می نماید، در تحریم علیه ایران همگام اند و مذاکرات آنان بر سر سپر دفاع موشکی در اروپای شرقی و کاهش کلاهک های هستوی به نتیجه رسیده و به این صورت در این سالها وحدت این دو کشور بر تضاد آنها غالب است.

بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، روابط روس ها با افغانستان چرخش قابل توجهی پیدا کرد، روس ها چندین بار تجاوز شان را به افغانستان  اشتباه بزرگ ارزیابی کرده و بارها اذعان نمودند که در افغانستان شکست خورده اند و به دیگران توصیه کردند که باید از این شکست آنان پند بگیرند و به این خاطر تلاش های اخیر ناتو برای شرکت دادن نیروهای  نظامی روسیه در مبارزه علیه تروریزم در افغانستان به جای نرسید. روس ها در زمان حاکمیت طالبان از اتحاد شمال جداً حمایت می کرد و بخشی از سلاح و مهمات نیروهای شمال را تدارک می دید. بعد از ۱۱ سپتامبر و سقوط امارت طالبان، روس ها از حضور نیروهای غربی در افغانستان حمایت کردند. روسیه در سال گذشته به ارزش ۵۰۰ ملیون دالر با افغانستان تجارت داشته است.

اما اساسی ترین مشکل روسها امروز در افغانستان تولید و قاچاق مواد مخدر است. چون در روسیه بیش از هشت ملیون نفر معتاد به مواد مخدر وجود دارد  و سالانه سی هزار تن از جوانان روس از اثر استعمال مواد مخدر جان می دهند. روس ها از این بابت به نیروهای ناتو و امریکا در افغانستان شدیداً معترض اند. سال گذشته، نمایندۀ روسیه در مقر پیمان ناتو اعلان کرد که امریکا جنگ سختی را عیله روسیه از طریق مواد مخدر افغانستان به راه انداخته و تلفات روسیه امروز چند برابر  تلفات زمان تجاوز آن به افغانستان می باشد. روس ها  از عدم کنترول ترافیک مواد مخدر و تولید گسترده ای آن در افغانستان،  بر امریکایی ها شدیداً انتقاد داشته، این بی پروایی در کنترول مواد مخدر را جنگ دیگری علیه فدراتیف روسیه می داند.

روسها با اینکه جداً از ارسال نیرو به افغانستان می پرهیزند، اما علاقمند تربیت نیروهای نظامی افغانستان و فروش سلاح به افغانستان است. زیرا روس ها افغانستان را به عنوان نقطۀ مهمی درمنطقه دانسته و ده سال در این جا حضور نظامی داشته اند.

رابطۀ روس ها با دولت افغانستان بعد از آنکه ظاهراً رابطه میان کرزی و ادارۀ اوباما به سردی گرایید، ایجاد شد. زمانیکه کرزی تهدید کرد که  در صورتی امریکایی ها او را زیر فشار قرار دهند،  از کشور های دیگری کمک و سلاح به دست خواهد آورد. اما بعد از آنکه ناتو تمایل خود را به ارسال نیروی نظامی روسیه نشان داد، این راه بیشتر باز شد. چندی پیش یک محمولۀ بزرگ سلاح و مهمات روسی به افغانستان آمد و یک گروپ از روسها با نیروهای امریکایی در نابودی چند لابراتوار مواد مخدر در شرق افغانستان شرکت کردند و به این صورت از سال گذشته به این سو پای روس ها در بخش های مختلف افغانستان باز شده است.

سفر کرزی به روسیه در حقیقت بر بنای این روابط صورت گرفت. کرزی هفته گذشته با رییس جمهور روسیه دیدار کرد. مدویدف قول داد که پروژۀ برق نغلو را مدرن می سازد، باز سازی سیلوی مرکزی و تولید نایتروجن مایع و تونل سالنگ را به عهده می گیرد. کرزی از رییس جمهور روسیه خواست تا دربخش تعلیمات نظامی به اردو و پولیس افغانستان کمک کند، بورسیه های به محصلان افغان در نظر بگیرد، در اقتصاد افغانستان سرمایه گذاری کند و پروژه های ناتکمیل زمان اتحاد شوروی را تکمیل نماید.

فدراتیف روسیه که یکی از بزرگترین و مهمترین کشورهای آسیایی است و همطراز امریکا بزرگترین زراد خانۀ تولید سلاح را  در اختیار دارد و تا چند سال بعد، بار دیگر به عنوان یک ابر قدرت تبارز خواهد کرد، نمی تواند افغانستان را به عنوان یک گذرگاه مهم به عنوان یک چهار راهی که چهار سمت آسیا را با هم وصل سازد، از نظر بیاندازد.

گرچه تا هنوز خاطرۀ حضور نظامی و بمباران های کور شوروی را مردم از یاد نبرده و به این خاطر در عملیات ضد مواد مخدر از هر طرف علیه روس ها موضعگیری های تندی صورت گرفت، اما با توجه به قدرت روسیه در آسیا و ارتباط نزدیک این کشور با کشورهای آسیای میانه، مخصوصاً تاجکستان و ازبکستان، نمی توان نقش این کشور را امروز و در آینده بیشتر مد نظر نگرفت.

امریکا و ناتو تلاش دارند تا روسیه را علیه حضور خود در افغانستان تحریک نکند، با این که روسیه امروز جزئی از کشورهای سرمایه داری جهانی است و از نظر فکری در بخش های سیاسی و اقتصادی با امریکا تضادی ندارد، اما در صورتی رقابتی میان روسیه و امریکا بروز کند، می تواند به ضرر حضور نظامی امریکا در افغانستان باشد، چون اکنون این روابط خوب است لذا کرزی بی هیچ محدودیتی به این سفر رفته و با توجه  به صحبت های که میان دو طرف صورت گرفته، امریکا و ناتو مطمئناً تشویشی نخواهند داشت و در آینده این روابط بیشتر گسترده خواهد شد.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد