تحقیقاتی

313
۱۳ حمل ۱۳۹۶
نویسنده: شعیب تنها شکران

از اعتیاد معلمان به مواد مخدر تا بی‌سوادی آن‌ها

حدود ۵۰ درصد معلمان مکتب‎های حوزه غرب کشور واجد شرایط معلمی در این مکتب‎ها نیستند. مسوولان ریاست‎های معارف در ولایت‎های حوزه غرب می‎گویند بعضی از این معلمان که توسط افراد زورمند در مکتب‎های این حوزه تقرر یافته‎اند حتا سواد خواندن و نوشتن را هم ندارند. طبق تحقیقاتی که کلیدگروپ انجام داده است، بعضی از معلمان مکتب‎های حوزه غرب به مواد مخدر معتاد اند؛ حتا در صحن حویلی برخی از مکتب‎ها در این حوزه کوکنار کشت می‎شود.
منابعی که کلیدگروپ در این تحقیق با آن‎ها مصاحبه کرده است، شـامــل مســوولان ریاست‎های معارف ولایت‎های حـوزه غــرب، فعــالان مـدنی، معلمان و نمایندگان شوراهای ولایتی این حوزه می‎شود. آن‎ها ضمن ابراز نگرانی از تقرری معلمان بی‎سواد و کم‎سواد در مکتب‎های حوزه غرب، نسبت به اعتیاد بعضی از این معلمان به مواد مخدر نگران اند.
طبق قانون وزارت معارف، کسانی واجد شرایط معلمی در مکتب‎ها هستند که دارای این شرایط باشند: دارای سند لیسانس یا حداقل ۱۴ پاس باشند؛ قادر به تکلم به زبان محلی همان منطقه باشند؛ جرئت و مهارت تدریس شاگردان را داشته باشند؛ دارای قوه نطق درست باشند؛ در تعلیم و تربیه مهارت مناسب داشته باشند؛ دارای سواد کافی بوده و اشخاص سالم باشند. اما مسوولان ریاست‎های معارف در ولایت‎های حوزه غرب می‎گویند که بعضی از معلمان در این حوزه فاقد این شرایط هستند.

هرات
در ولایت هرات، ۲۰ هزار معلم در چوکات ۱۰۰۳ باب مکتب مشغول تدریس هستند. عبدالرزاق احمدی، رییس معارف هرات، می‎گوید بیش از ۵۰ درصد این معلمان شرایط فوق را برای تدریس ندارند.
احمدی افزود که یکی از نگرانی‎های عمده ریاست معارف هرات، مسأله اعتیاد بعضی از معلمان به مواد مخدر در سطح ولسوالی‎های این ولایت است. وی افزود گزارش‎هایی دریافت کرده‎اند که حاکی از معتاد بودن بعضی از معلمان به مواد مخدر در ولسوالی‎های ادرسکن، گذره و شیندند هرات است. او گفت که فعلاً تیم‎های نظارتی معارف در حال بررسی این مسأله هستند. رییس معارف هرات درباره چگونگی تقرری افراد معتاد در مکتب‎ها گفت: “هر معلمی که خواسته باشد در چوکات ریاست معارف مقرر شود، باید چندین فورمه را خانه‎پری کند. ریاست صحت عامه، قومندانی امنیه و نهادهای قضایی باید تأیید کنند که موصوف سابقه جرمی نداشته و از نگاه صحی هم مشکلی ندارد. ریاست معارف به افرادی که معتاد به مواد مخدر باشد، اجازه نمی‎دهد در مکتب‎ها مقرر شوند. بنابراین، احتمال دارد بعضی از این معلمان، پس از تقرری، به استفاده از مواد مخدر روی آورده باشند.”
از طرف دیگر، رییس معارف هرات، از اعمال فشار افراد زورمند و با نفوذ در تقرری معلمان در مکتب‎ها نیز یاد کرد. او گفت که باید نام افغانستان را به “فشارستان” تبدیل کرد؛ چون بعضی از معلمان در نتیجه فشارهای بیرونی به کار گماشته شده‎اند. احمدی هرچند از فرد مشخصی که در امور معارف هرات دخالت می‎کند، نام نگرفت، اما گفت که شماری از وکلای مردم در شورای ملی در این اعمال فشارها دست دارند.
همچنان عبدالقدوس یاسین‎زاده، رییس مکتب‎های خصوصی هرات، می‎گوید یافته‎های تیم‎های نظارتی معارف نشان می‎دهد که دو سوم معلمان مکتب‎های هــرات فاقــد شــرایط معلـمــی هستند. به ادعای یاسین‎زاده، به جز از ولسوالی‎های نزدیک به شهر هرات، از جمله انجیل، کرخ، زنده جان و غوریان، در مکتب‎های سایر یازده ولسوالی این ولایت، معلمانی استخــدام شده‎اند که ســواد کافـی بــرای تدریس ندارند. براساس اظهارات وی، افراد معتاد به دلیلی در ولسوالی‎های شیندند، ادرسکن، گذره و گلران به عنوان معلم استخدام شده‎اند که پیش از استخدام مورد آزمایش صحی قرار نگرفته‎اند. یاسین‎زاده تأکید داشت در صورتی که وزارت معارف به وضعیت مکتب‎ها در ولسوالی‎های دوردست توجه جدی به خرج ندهد، وضعیت معارف در این ولسوالی‎ها بدتر از پیش خواهد شد. اما دو تن از معلمان مکتب‎های هرات به کلیدگروپ گفتند که نه تنها در سطح ولسوالی‎ها بلکه در مکتب‎های داخل شهر هرات نیز افراد معتاد به عنوان معلم استخدام شده‎اند. آن‎ها همچنان افزودند در برخی از ولسوالی‎های هرات، معلمان تنها مضمون دینی را به شاگردان تدریس می‎کنند؛ بعضاً یک معلم، مسوولیت تدریس سـه تـا چـهار مضـمــون را بـه عهده گرفته است. به گفته آن‎ها، این وضعیت به پیکر معارف آسیب جبران ناپذیری وارد کرده است.
با ایــن حـال، اعضــای شورای ولایتی هرات ضمن ابراز نگرانی از استخدام افراد معتاد برای تدریس شاگردان در مکتب‎ها، از وزارت معارف می‎خواهند در این خصوص از دقت بیشتر کار بگیرد. سید عظیمکبرزانی، عضــو شـورای ولایتـی هــرات، معتـقـد است که وزارت معارف در یک و نیم دهه گذشته، روی کیفیت تعلیم و تربیه در کشور کم‎تر توجه کرده است. او گفت که بهترین راهکار برای بهبود کیفیت تعلیم و تربیه در کشور، فراهم ساختن مواد و امکانات آموزشی لازم و همچنان استخدام معلمان در چهارچوب معیارهای از قبل پیش‎بینی شده در نظام معارف کشور است.
بادغیس
رییس معارف بادغیس می‎گوید که مخالفان مسلح دولت در محیط و صحن برخی از مکتب‎ها در این ولایت، کوکنار کشت کرده‎اند. عبدالقیوم ساجد با استناد به گزارش آمر معارف ولسوالی بالامرغاب ولایت بادغیس به کلیدگروپ گفت در محیط و صحن اکثریت مکتب‎های این ولسوالی کوکنار کشت شده که سبب اعتیاد برخی از معلمان و شاگردان به مواد مخدر شده است. وی همچنان افزود در مکتب‎های ولسوالی‎های مقر و قادس این ولایت، معلمانی استخدام شده‎اند که بعضی از آن‎ها به مواد مخدر معتاد هستند. به ادعای ساجد، عمده‎ترین عامل این مشکل، فشارها و دخالت‎هایی است که از سوی بزرگان قومی، علما و قومندانان جهادی در امور معارف بادغیس صورت می‎گیرد.
طبق معلومات رییس معارف بادغیس، ۲۴۰۰ معلم در مکتب‎های این ولایت مصروف تدریس هستند. او گفت از این میان ۴۰۰ نفر آن‎ها واجد شرایط معلمی نیستند. به گفته ساجد، در اکثریت مکتب‎های ولسوالی‎های جوند، مقر، قادس و بالامرغاب بادغیس، معلمانی با سند صنف دوازده استخدام شده‎اند.
از طرف دیگر، عبدالروف تاج، قومندان امنیه بادغیس، ضمن تأیید وجود کشتزارهای کوکنار در صحن بعضی از مکتب‎های ولسوالی بالامرغاب این ولایت، گفت به زودی نیروهای دولتی برای ریشه‎کن کردن بوته‎های کوکنار از مکتب‎ها دست به کار خواهند شد. وی افزود که همزمان با شروع سال جدید خورشیدی، عملیات نظامی علیه مواضع طالبان در ولسوالی بالامرغاب آغاز شد و تا تصفیه کامل این ولسوالی از وجود این گروه ادامه خواهد داشت. به گفته وی، پولیس بادغیس در این عملیات ماموریت دارد در کنار مبارزه با مخالفان مسلح دولت، مزارع کوکنار را نیز نابود کند.
اعتیاد معلمان به مواد مخدر در ولایت بادغیس، یکی از مشکلات سکتور معارف در این ولایت است، مشکل دیگر اما واجد شرایط نبودن این معلمان برای تدریس است. رییس شورای ولایتی بادغیس، مدعی است که ۸۰ درصد معلمان مکتب‎های بادغیس برای تدریس واجد شرایط نیستند. مولوی عبدالباسط به کلیدگروپ گفت که ناامنی، پایین بودن معاش معلمان در سطح ولسوالی‎ها، اعمال نفوذ زورمندان و شیوه نادرست استخدام، مجموعاً عواملی می‎باشد که زمینه را برای جذب این افراد مساعد کرده است.
عبدالباسط همچنان مدعی شد که حدود ۴۰ درصد معلمان مکتب‎های ولایت بادغیس خیالی هستند. به گفته او، پول‎های هنگفتی از سوی بعضی از افراد و مسوولان ریاست معارف این ولایت، به دلیل وجود معلمان خیالی، حیف و میل می‎شود. رییس شورای ولایتی بادغیس گفت هم اکنون از کلمه “ناامنی” در بادغیس سوءاستفاده می‎شود، به خاطری که طالبان گفته‎اند با مکتب‎ها،  شاگران و معلمان مشکلی ندارند.
رییس معارف بادغیس نیز می‎پذیرد که بعضی از معلمان در این ولایت خیالی اند. وی اما گفت شمار معلمان خیالی در این ولایت در حدی نیست که در اذهان عمومی جلوه می‎کند. به گفته عبدالقیومساجد، ۴۰ باب مکتب در ولسوالی‎های بالامرغاب، جوند و قادس، به دلیل ناامنی، مسدود می‎باشند، اما عملاً تشکیلات این مکتب‎ها موجود است. ساجد تصریح کرد که این امر باعث شده تا همگان فکر کنند که تمام معلمان این مکتب‎ها خیالی اند، در حالی که چنین نیست.
وی تأکیــد داشـت کــه اصــلاحـات در نظـام معـارف بادغیس ادامه دارد. به گفته ساجد، اعمال نفوذ افراد زورمند در امور معارف بادغیس سبب تأخیر در اجرای برنامه‎های اصلاحی آن‎ها نخواهد شد.

فراه
به همین شکل، رییس شورای ولایتی فراه مدعی است که ۱۰ درصد از مجموع معلمان مکتب‎های این ولایت به مواد مخدر نوع چرس معتاد هستند. جمیلهامینی به کلیدگروپ گفت که بیشتر این معلمان در مکتب‎های ولسوالی‎های گلستان و اناردره فراه مصروف انجام وظیفه اند. خانم امینی همچنان افزود که حدود ۶۰ درصد معلمان مکتب‎های فراه واجد شرایط معلمی نیستند.
طبق آمار ریاست معارف فراه، ۲۰۷۷ باب مکتب در این ولایت موجود است. مسوولان ریاست معارف فراه اما می‎گویند که یک معلم در سال گذشته در این ولایت به مواد مخدر معتاد بود که از وظیفه سبکدوش شده است. محمدصادق، معاون تدریسی ریاست معارف فراه، همچنان گفت که عمده‎ترین عامل تقرر یافتن معلمان فاقد شرایط معلمی در این ولایت، مداخلات غیرقانونی در امور معارف فراه است. بنا به اظهارات وی، در ولسوالی گلستان این ولایت، چندین بار طالبان به دلیل این که افراد وابسته به این گروه در بست‎های مورد نظر شان در سکتور معارف فراه گماشته نشده بودند، مسوولان ریاست معارف این ولایت را تهدید کردند. معاون تدریسی ریاست معارف فراه تأیید کرد در مکتب‎های ولسوالی بکواه این ولایت افرادی به عنوان معلم استخدام شده‎اند که حتا سواد خواندن و نوشتن را هم ندارند.
منبع گفت که بارها پیرامون مشکلات امنیتی در سکتور معارف فراه با مقام‎های امنیتی این ولایت صحبت شده است. محمدصادق افزود که مقام‎های پولیس وعده داده‎اند مانع مداخلات مخالفان مسلح دولت در امور معارف این ولایت خواهند شد؛ وعده‎ای که هنوز عملی نشده است.
همچنان در مکتب‎های ولایت غور نیز افرادی به عنوان معلم استخدام شده‎اند که بعضی از آن‎ها شرایط لازم را برای تصدی پست معلمی ندارند. در ولایت غور چهار هزار معلم در ۸۴۷ باب مکتب مصروف تدریس هستند. صبغت‎الله اکبری، رییس معارف این ولایت، می‎گوید که ۴۵ درصد این معلمان واجد شرایط معلمی نیستند. وی فشار افراد مسلح غیرمسوول در امور معارف غور را عامل اصلی تقرری این گونه افراد در سکتور معارف این ولایت عنوان می‎کند.

کمبود نیروی انسانی
با توجه به مشکلاتی که در بالا یاد شد، کبیر حقمل، رییس  نشرات وزارت معارف، نیز تأیید می‎کند که ۵۰ درصد معلمان مکتب‎ها در سراسر کشور واجد شرایط معلمی نیستند. وی تصریح کرد که این معلمان از سابق در چوکات معارف مشغول به کار شده و آن‎ها به دلیل کمبود نیروی انسانی موفق به رفع این مشکل نشده‎اند. حقمل اما افزود که وزارت معارف در تلاش است تا از طریق جذب کدرهای مسلکی و فراهم کردن شرایط داخل خدمت، به این نقیصه پایان دهد.
به ادعای حقمل، در گذشته، تنها ۲۰ درصد معلمان مکتب‎های سراسر کشور واجد شرایط معلمی بودند، ولی امروزه این رقم به ۵۰ درصد افزایش یافته است. رییس نشرات وزارت معارف درباره معلمان معتاد به مواد مخدر به کلید گروپ گفت که تیم‎های نظارتی و صحی این وزارت تلاش دارند تا معلمانی را که به مواد مخدر معتاد هستند، شناسایی و از وظیفه سبکدوش کنند. حقمل اما نگفت که چه تعداد از معلمان در مکتب‎های سراسر کشور به مواد مخدر معتاد هستند.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید