صلح و مصالحه ملی

392
۱۵ عقرب ۱۳۹۶
نویسنده: محمود مبارز

آیا گزارش دهی جنگ به معنای خشونت پروری است؟

رســانه ها، وســایل قدرتمنــدی انــد کــه می تواننــد در ابعــاد مخــتلــــف زندگــی انسان هـــــا نقــش تأثیرگــذار و ملمــوس داشــته باشــند. در جهــان امــروز کــه رســانه ها حکم روایــی می کننــد، نقــش ایــن وســایل بیــش از پیــش در کشــورهای ماننــد افغانســتان برجستـــه تـــــر می شــود. افغانســتان در جریــان چنــد دهــه گــذشـــــته دســت خوش ناملایــات فراوانــی بــوده اســت. جنگ هــای چنــد دهــه اخیــر نــه تنهــا از نــگاه مالــی بــر پیکــر کشــور ضربــه زده اســت، بــل از نــگاه روانــی هــم بــه شــدت افغان هــا را زیــر فشــار نگــه داشــته اســت. بــا روی کار آمــدن دولــــت جــدیـــــد و افزایــش رســانه ها در کشــور دستـــــرسی مــردم بــه ایــن وســایل ارتبــاط جمعــی ســهل تر شــد و مــردم رویدادهــا و جریاناتــی را کــه بــر سرنــوشـــــت شــان تأثیــر می گــذارد، از طــریـــــق ایــن رســانه هــا تعقیــب می کننــد. امــا آنچــه نگرانــی شــاری از نهادهــای مدنــی را برانگیختــه اســت، معطــوف بــودن بیشــر رســانه ها بــه رویدادهــای مربــوط بــه جنــگ و توجــه کم تــر بــه موضــوع صلح پــروری اســت. بــه بــاور شــاری از آگــاهـــــان، روان انســان ها از محیــط و اطــلاعــاتــــی کــه از مـــــاحول شــان اخــذ می کننــد، متــأثـــــر می شــود. حــال اگــر چهــار طــرف مــا را رویدادهــای مرتبــط بــه جنــگ احاطــه کــرده باشــد،

ایــن رونــد بــه خــودی خــود بــر روان مــا نیــز تأثـــــیراتش را می گــذارد. امــا نگرانــی قانونــی ایــن اســت کــه براســاس قوانیــن، حکومــت نمی توانــد رسانــه هــــا را محــدود کنــد و یــا آن هــا را وادار نــمــاید کــه بــه جــای گزارش های جنــگ، همیشــه از صلــح گــزارش دهنــد. در کنــار ایــن نــشر صحنه هــای تخریش کننــده و تــوأم بــا خشــونت، دامــن زدن بــه اختلافــات قومی و زبانــی، بــرجستــــه سازی جنــگ، بزرگ نمایــی منازعــات و پرداخــن بــه بحث هــای ســمتی و مذهبــی مــواردی اســت کــه بــه بــاور نماینــدگان شــماری از نهــــادهای مدنــی حــاضر در نشســت هماهنگــی نهادهــای مدنــی بــرای تقویــت پروســه صلــح کــه توســط کلیدگــروپ راه انــدازی شــده بــود، بــه شــکل گیری ذهنیت هــای خشــونت پرور کمــک می کنــد و در نــهایـــــت بــه رونــــد صلــح صدمــه می زنــد.

نهــــادهای مدنــی توقــع دارنــد کــه خبرنــگاران بیشــر ســفیران صلــح باشــند، تــا راویــان جنــگ و بــه ایــن ترتیــب ادبیــات صلــح را جاگزیــن ادبیــات جنــگ کننــد. پرسشــی کــه حــالا مطــرح می گــردد ایــن اســت کــه آیــا واقعــا خبرنــگاران راویــان جنــگ هســتند؟ آیــا بــه معنای واقعــی کلمــه گزارش دهــی از جنــگ بــه معنــای خشــونت پروری و ضربــه زدن بــه صلــح اســت؟ فعــالان رســانه یی معتقــد انــد کــه نــر خبرهــای مربــوط بــه جنــگ، بــه معنــای ترویــج جنــگ نیســت. بــه بــاور آن هــا، وقتــی خبرنــگاران از اوضــاع ناهنجــار گــزارش می دهنــد، مــردم را بــه ایــن اصــل مهــم متوجــه می ســازند کــه اگــر مکتــب ســوزانده می شــود، فرزنــد شــان بی ســواد می مـــانـــــد، اگر کشتــزارهــــــا منهدم می شــود، فقر و گـــرسنـــــگی در جامـــعـــــه بیشر می شود و اگــر خانه هــا ســوزانده می شــود، باعــث فــرار کتلــوی مــردم می گــردد و ســبب می شــود کــه فرهنــگ و تمــام داشــته های بومــی از بیــن بــرود. امــا آنچــه نیــاز اســت ایجــاد فضایــی اســت کــه هــر دو جنــاح بــه ایــن توافــق دســت یابنــد کــه هــم بایــد گــزارش داد و هــم صلح پــروری کــرد؛ بــه گفتــه معــروف، هــم لعــل بــه دســت آیــد و هــم دل یــار نرنــــجد. بــا چنیــن راهکــــاری می شــود کــه هــم نهادهــای مدنــی را قنــاعــــت داد و هم آزادی بیــان را کــه یگانــه دســت آورد بــزرگ افغانســتان در جریــان یــک و نیــم دهــــه گــذشــــته اســت، مصــوون نگــه داشــت.

به اشتراک بگذاریدShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد

تا اکنون هیچ کامنت وجود ندارد